اول ش که شنیدم باورم نشد،ولی وقتی اخبار ۲۰:۳۰ صحنه هاشو پخش کرد،مو به تن م سیخ شد. حالا چند کلام دارم که واسه شنیدن شون،شنوای منصف می طلبم؛

 

              

اینا همه ش به کنار،  حرف اصلی مو   تو «پنج» می گم...

 

 

اول) قبل از هر چیز،باید بگم که به صراحت با افراط مخالف م. نفس این تجمع،خوب و لازم بود. اما سنگ پراکنی یا رنگ پراکنی،دیگه چه معنی داشت؟! چرا حواس ها جمع نیست که یه سری نخاله تو بین بچه ها پیدا می شنو کار رو به گند می کشونن؟!

 

دوم) طبیعی یه که نیروی انتظامی دخالت و به وظیفۀ قانونی ش عمل کنه. تا این جا ش حرفی نیست،ولی کل جمعیت صد نفر نمی شدن،اون وخ اون جور لشگرکشی که یگان ویژه کرد یعنی چی؟!

 

سوم) تا جایی که من یادمه و مطلع م،تو موارد خیلی خیلی جدی تر و بحرانی تر ش،تو این چن سال گذشته،سردار طلایی (که الان عضو شورای شهر تهرانه و پیش از این،رییس نیروی انتظامی تهران بزرگ بوده) می اومد و با اون روی خندان و لحن شیرین ش،همه رو به آرامش دعوت می کرد و اوضاع جمع و جور می شد. اصل محبوبیت فزایندۀ سردار طلایی م واسه همین بود. جداً تو تهران قبول ش داشتن،از بس که حالی ش بود.

 

چهارم) سردار محمودی(فرماندۀ یگان ویژۀ تهران بزرگ)،به عنوان فرماندۀ میدان وارد عمل می شه،در حالی که اصن یکی باید بیاد خود سردار رو جمع کنه. اصلاً تعادل نداره،مسلط نیست. به شدت ملتهب و هیجان زده برخورد می کنه  و می زنه همه رو لتو پار می کنه…!

 

پنج) کل برخوردها یه طرف،اما اصل حرف من این جا س:

تجمع رو متفرق می کنن،بعد می آن سر وقت دخترا!  وقتی سربازا دخترا رو یه گوشه جمع می کنن،سردار محمودی انگاری مست کرده باشه،عربده کشان سربازا رو کنار می زنه و با مشت و لگد می افته به جون دخترا،فحاشی می کنه و سیلی می زنه…

 

سردار!  سیلی تو  واسه اجنبی  نگه دار!

تو گوش چن تا دختر چادری زدی،که  گیرم م   چار تا شعار داده بودن،خالی شدی سردار؟!

 

آفرین به این سردار!

آفرین به این مدیریت بحران(کدوم بحران؟! اگه بحرانی م بود،همه ش تقصیر نیروی انتظامی بود)

 

این جور که شنیدم،از این صحنه ها چن تا از بچه ها با موبایل ها شون فیلم برداری کردن. اونی که اخبار ۲۰:۳۰ پخش کرده از زاویۀ خوبی بود. از یه نمای مسلط و خوب،نشون می داد که چه طور سردار واسه مدیریت بحران(!) تو گوش چار تا دختر چادری می زنه! اینی که من گیر آوردم،نمای خوبی نداره و به صحنه مسلط نیس. بی چاره فیلم بردار م ترسیده خب. ولی باز م تو اون چن ثانیۀ آخرش معلومه که چه طور سردار،با لباس شخصی(سفید) عربده کشان،می پره وسط و جفتک می پرونه و سیلی می زنه…

 

             به کی سیلی می زنی سردار؟! (راست کلیک و Save Target Asنمایید)

 

جداً که سردار،خیلی مردی که دخترا رو یه گوشه جمع می کنی و بعد می پری  وسط شونو تو گوش شون می زنی! خیلی مردی! حالا که سیلی تو زدی بحران(!)ت مدیریت شد؟!

 

 

 

 

پی نوشت:                                       محکم تر بزن!

                                                  روایتی از یک افتضاح!

البته همون طور که تو «اول» تأکید کردم،با افراط مخالف م و با این تحلیل موافق،اما این دلیل نمی شه که فرماندۀ میدان اون طور مستقیم وارد بشه و مث حیوون کتک کاری کنه؛ بحران،شعار دادن اون چار تا دختر بود؟!!!

                                               چن تا عکس م در حاشیه!

 

 

موضوع: پست‌های قدیمی بی‌دسته‌بندی
تاريخ: چهارشنبه، ۳۰ خرداد ، ۱۳۸۶

 

 

 

افق می خوای؟!

 

به ت می دم؛ تو همت مردانه کن…

                                                                                                                   

                                                                                                                           

                                     اینم افق       

                                                   هرچه این سال ها می گذرد و بیش تر بررسی می کنمو کند و کاو، بیش از پیش حیرت می کنم که علی رغم برخی خطاهایش، عجب اعجوبه ای بوده این «سید» !                     

                                                                                                                       

                                                                                                

      

                                                                                           بسم الله…!

                                                 

                                                                                                                     

                                                                                                                   

                                                                                                     

 

 

 

پی نوشت: این پست،مخاطب خاص دارد.

 

موضوع: پست‌های قدیمی بی‌دسته‌بندی
تاريخ: شنبه، ۲۶ خرداد ، ۱۳۸۶

 

 

اهل مطالعه اید؟ اهل نقدید؟ انصاف تو بینش تون معتبره؟ ...بسم الله!

 

دکتر شریعتی جستجو گری در مسیر شدن/

آیت الله شهید دکتر سید محمد حسینی بهشتی/

نشر بقعه / چاپ چهارم /۱۳۸۵ / ۱۲۴صفحه /

قیمت: ۱۲۰۰ تومان

 

 

 به بهونۀ ۲۹ خرداد،نگاهی به این کتاب انداختمو فرازهایی شو دوباره مرور کردم. واسه این پست،از نقل مباحث استدلالی یه کتاب پرهیز کردم چون به نظرم خارج از حوصلۀ  یه پست وبلاگه.

 

شهید بهشتی یکی از عناصر جدی تو عرصۀ انقلاب بوده که هم حوزه رو درک کرده،هم دانش گاه. هم درگیر مبارزات داخل ایران بوده،هم فضای خارج از ایران رو تجربه کرده، و همواره با دانش جوها و جَوونا محشور و مأنوس بوده. هم با مطهری هم نشین بوده و هم با شریعتی هم صحبت شده.

شریعتی به طرز مشکوکی از دنیا می ره. مطهری ترور می شه. و بهشتی بعد از این دو،بارها و بارها پیرامون نگاه ش به آثار و اندیشه های دکتر شریعتی مورد پرسش واقع می شه. خب،نقل های این کتاب م ناظر به این موضوعه…

 

 

 

]شریعتی[ الف) کاوشگر و جستجوگری بی آرام ]بوده[ که اسلام را در حد کتاب هایی که در دهه های اخیر دربارۀ زمینه های گوناگون اسلامی و شیعی نوشته شده و سخنرانی هایی که در این زمینه ایراد شده می شناخته است. ب) با سؤالات و نیازهای نسل جوان،بخصوص جوان تحصیل کردۀ زمان خود،آشنایی فراوان داشته است. ج) پاسخ بسیاری از این سؤال ها و نیازها را در آنچه در کتاب ها و سخنرانی ها خوانده و شنیده نیافته است. د) به علوم اجتماعی معاصر برای یافتن پاسخ به این سؤال ها و نیازها رو آورده. هـ) پاسخ این سؤال ها و نیازها را در آنها هم نیافته. و) با پیوند ریشه داری که در دل و احساسش با اسلام و چهره های برجستۀ اسلامی،بخصوص پیامبران و ائمه – سلام الله علیهم اجمعین- و قهرمانانی که شیعۀ نخستین را تشکیل می دادند،داشته،بار دیگر به بازشناسی اسلام پرداخته است. ز) آنچه را یافته،نوشته،گفته و عرضه کرده،تا با خود به گور نبرد؛ بی آنکه راه نقد – حتی نقد اساسی – آنها را بسته و کار بازشناسی اسلام را تمام شده بداند. بنده دکتر شریعتی را در این چهره می بینم…

 

قضیۀ گیر سه پیچی که آیت الله مصباح یزدی،اون سال ها به دکتر شریعتی داده و موضع گیری های موافقین و مخالفین،خودش داستان مفصلی یه که خارج از حوصلۀ این پسته. ولی مطالبی تو این خصوص از منظر شهید بهشتی صادر شده که این کتاب،به این مطلب م پرداخته:

 

خوب،موضع من در برابر دکتر شریعتی و کارهای او موضع بهره برداری صحیح است؛ نه لگدکوب کردن،نه لجن مال کردن و نه ستایش کردن و بالا بردن… من با صراحت به جناب آقای مصباح اعلام کردم،جناب آقای مصباح! اجمالاً به شما بگویم،من در برابر دکتر شریعتی نقد سالم خواهم داشت – چنانکه داشته ام و بعد از این هم خواهم داشت. نیز نقد سازنده برای دیگران،و اگر خود او می بود تا حدودی که به او دسترسی داشتم،نقد سازنده برای خود او.

 

 

جناب آقای مصباح در جلسۀ اخیر درس «نهایه»ی خودشان مطلبی را با طلابی که در آن درس شرکت داشته اند مطرح کرده اند و به آنها تکلیف کرده اند که تکلیف الهی شان ایجاب می کند دربارۀ این مطلب تحقیق کنند و بعد از تحقیق ببینند چه وظیفۀ دینی بر سر راهشان هست و در انجام آن وظیفه مسامحه نکنند.

برخی از دوستانی که در آن جلسه،یا خارج از آن جلسه،بوده اند و با این بحث ارتباط داشته اند یک راه تحقیق را این دانسته اند که همین مطلب را با افراد و صاحبنظران دیگر نیز در میان بگذارند و نظر آنها را بخواهند. بر همین اساس بود که با من هم تماس گرفتند… بنابراین،به دوستان قول دادم که در اولین فرصت ممکن با آنها پیرامون این مطلب تبادل نظر کنیم. و اولین فرصت ممکن همین دیدار مقرر و مسعودی بود که در این ایام با رفقا در اینجا داشته ایم.

مطلب اساسی جناب آقای مصباح در این گفت و گو این است که در این ایام خطری بزرگ اسلام و اصالت نهضت های اسلامی را تهدید می کند،و این خطر عبارت است از تحریف تعالیم اسلام در شکل نو آوری و نو پردازی به منظور قابل قبول کردن اسلام برای کسانی که دستخوش افکار مادی شده اند؛ یا به منظورهای غرض آلود دیگر.

…اصل خطر از دیرباز مورد توجه ما بوده و روی آن تکیه داشته ایم. ولی جناب آقای مصباح در بحث خودشان،علاوه بر اصل مطلب،این خطر را اصولاً به این شکل مطرح کرده اند که خطر مربوط است به نوشته های مرحوم آقای دکتر علی شریعتی؛ و بعد روی سه مطلب اساسی انگشت گذاشته اند و یادآوری کرده اند که آنچه دکتر شریعتی دربارۀ این سه مطلب نوشته،مصداق همین تحریف خطرناک است. ایشان در هر یک از این سه مورد به عبارت های معینی استناد کرده اند و از طلاب و دیگران خواسته اند که روی این عبارت ها دقت بکنند و ببینند آیا آنها هم از این عبارت ها این تحریف را می یابند یا نه. اگر آنها هم می یابند که در این عبارت ها حقایق اسلامی تحریف شده،طبعاً باید وظیفه ای را که در برابر تحریف دارند انجام دهند؛ و اگر چنین نباشد و برداشت دیگری داشته باشند،این برداشت دیگرشان را با این استاد مطرح کنند تا ایشان روشن شوند که آیا مسئله آیا این طور هست یا نه،و ایشان در موضع خودشان تجدید نظر کنند. دوستان این عبارات را در نوشته ای که به خط جناب آقای مصباح بود آوردند و به من دادند… علاوه بر این،نوار ]آقای مصباح[ را نیز آوردند و من آن را گوش کردم. قرار شد که در این دیدار امروزمان در زمینۀ این مطالبِ بخصوص با هم تبادل نظر کنیم…

 

جناب آقای مصباح در بحثی که با ایشان کردم فرمودند من به عنوان اتمام حجت می گویم. گفتم برادر،اتمام حجت چیست؟! قبل از اتمام حجت،هدایت مطرح است. اگر هدایت آسیب دید چه اتمام حجتی؟ من به عنوان یک فرد کارشناس این فن می گویم. اگر قرار است در روحانیت کسی به عنوان صاحب نظر در مسائل مربوط به نسلِ جوانِ درس خواندۀ در ارتباط با مذهب نام برده شود،لااقل من یکی از آنها هستم. عمرم را در این راه گذراندم. من به عنوان کارشناس صاحبنظر این فن می گویم این خطرناک است. اتمام حجت چیست؟! می گویم این تمام رشته های این سی – چهل سال را پنبه می کند. اتمام حجت یعنی چه؟

چه کسی گفته است اگر ما با بیان روشنگر نقطه های انحرافی را بیان کنیم کافی نیست؟ طول می کشد؟ طول بکشد! کار مفید طولانی بهتر است یا کار پر خطر فوری؟ کدام یک؟ به ایشان گفتم،من از اول که کتاب های مرحوم دکتر شریعتی مطرح بوده همین موضع را داشتم که الان دارم. گفتم دکتر شریعتی از دید من یک محقق جامع الشرایط و جامع الاطراف در زمینۀ مسائل اسلامی که دارای صلاحیت های فنی لازم برای اظهار نظر دربارۀ مسائل اسلامی و فهم صحیح کتاب و سنت باشد نیست. او آشنا به معارف زمان و زبان زمان هست،ولی آشنا یی اش با معارف اسلام در حد یک جستجو گری است که خواسته به اسلام بازگردد – با سرمایه ای غیر کافی از نظر معارف تحقیقی اسلامی؛

…اما به نظر من،این مجوز آن نیست که برکات صحیح و آثار خوب و نتایج ارزنده و برداشت های بسیار جالب و خوش قریحۀ او را هم که در نوشته ها و کارهایش دارد،یکسره کنار بگذاریم و بی ارزش قلمداد کنیم. من این را با آن انصاف اسلامی که خود در تربیت خویشتن از نخستین سال های زندگی تا امروز روی آن تکیه داشته ام سازگار نمی بینم…

 

 

این حرفا رو هم کسایی که مطالعات خوبی پیرامون آثار دکتر شریعتی دارن،به نظرم،خوب درک می کنن،و عقیده دارم اونایی که یکی دو تا کتاب از آثار دکتر شریعتی رو اونم سطحی و گذرا خوندن،داغ تر از اونی ن که بتونن درک کنن:

 

دکتر یک پویش بود. دکتر یک حرکت و یک دگرگونی بود. می دانیم که مواضع انسان در دگرگونی ها تغییر می کند؛ برخی از مواضعش پسند بعضی از گروه ها می افتد،در حالی که برخی از مواضعش ضد آن گروه هاست. هر انسانی این طور است و دکتر یک استثنا نیست. بعضی گروه ها می روند و آن مواضعی را که پسند خودشان است می گیرند و آن مواضعی را که بر ضد موضع گیری خودشان است نادیده می گیرند. گروه های خود محور عموماً به این صورتند که از هر شخصیت و جریان و چهره و صاحب نظر،روی آن چیزی که به سودشان است تکیه می کنند،و آن را که به زیانشان است دور انداخته و نادیده می گیرند. دکتر هیچ وقت معتقد نبوده که هر چه گفته صحیح است و این را بارها تکرار کرده. مگر می شود یک انسانی هوشیار و آگاه و اندیشمند باشد و بگوید که هر چه من می گویم درست است؟ دکتر در کتاب «یاد و یاد آوران» می گوید،پارسال من در عرفات درباره زیارت عاشورا  یا  زیارت امام حسین  یا  زیارت وارث  که مردم می خواندند نظرم چه بود و امسال نظرم چیست و این دو نظر صد و هشتاد درجه با هم فرق می کنند.

…می گوید،سال پیش با خود می اندیشیدم که اینجا که عرفات است و موج عظیم مسلمین در همه جا به چشم می خورد،این ها چرا مثلاً زیارت وارث و زیارت عاشورا می خوانند؟ این ها چرا همان دعای همگانی را نمی خوانند؟ بعد می گوید،امسال که رفتم متوجه شدم که این مراسم پر شکوه عرفات،بدون امامت و بدون یاد امام و بدون روح امامت و بدون روح انقلاب که در یاد حسین نهفته است،جسم بی روحی است. بنابر این،همین جا باید به یاد حسین بود و همین جا باید زیارت وارث یا زیارت عاشورا را خواند. این نشان دهندۀ این است که دکتر چطور اندیشه و برداشتی پویا از اسلام داشته…

 

 

او این دگرگونی پیش رونده را برای خودش کمال می داند و آنچه را که پارسال می اندیشید امسال برای خودش قابل قبول نیست. اما این گروه ها مثلاً روی اندیشه پارسال او که به وسیله خودش رد شده تکیه می کنند،بی آنکه به رد امسالش اشاره ای بکنند…

 

 

 

 

تو یه جای دیگه از کتاب،شهید بهشتی به مبحث «التقاط» می پردازه و پیرامون ش به تفصیل توضیح می ده. این فراز از صحبتای شهید بهشتی واسه من ازین جهت اهمیت داره که با نوع نگاه شهید مطهری (به خصوص اون سال های آخر) و اون نامۀ تاریخی و معروف ش به امام (و اون لحن تندش) پیرامون دکتر شریعتی آشنا م،و می دونم که شهید بهشتی هم مطلع از نگاه تند ِ این اواخر ِ شهید مطهری بوده،حالا ببینید بهشتی چه طور،در حالی که یه سال از شهادت مطهری می گذره،چه طور با کنایه و اشاره از کنار این قضیه می گذره و خلاصه و مفید می گه:

 

…اتفاقاً حساسیت برادر عزیز و شهید عزیز دیگرمان مرحوم استاد مطهری،نسبت به برخی از نوشته های مرحوم دکتر شریعتی درست به اینجا مربوط می شد. مرحوم آقای مطهری،که مکرر با ایشان بر سر کارهای دکتر بحث کرده بودیم،می فرمود فلانی،من در فلان بخش از نوشته های دکتر خط تأثیر تفکر دیالکتیکی مادی را می بینم. او نا آگاه و نا خود آگاه دارد بر این خط جلو می رود و این برای جوان های ما که احاطۀ دکتر را ندارند پر آسیب است. برای خود دکتر نه؛ اما آن جوان ها که آثار او را می خوانند،فکرشان شکل می گیرد. این نقطه نظر ایشان بود. گاهی هم از روی تعهد دینی واقعاً ناراحت و عصبانی می شد. گاهی هم کار ایشان با من به اینجا می رسید که می گفت تو آسان گیری می کنی؛ چرا در معیارهای مکتبی سختگیر نیستی؟ در حالی که من در معیار های مکتبی بسی سختگیرم…

 

من ازین نگاه جامع و ژرف شهید بهشتی خیلی خوش م می آد و لذت می برم ازین که می بینم شهید بهشتی مرعوب اون نوع نگاه عتاب آلود شهید مطهری به دکتر شریعتی نمی شه. دو نفر با اون همه عمق و بینش،و این جور اختلافی،جالبه نه؟

و واسه م جالبه این جامعیت بهشتی. راست ش فضای این روزای جامعه رو که نیگا می کنم،می بینم انصافاً چه قدر جای امثال بهشتی خالی یه…

رها کنم!

 

 

قبل از کلام آخر:

با سایت شهید بهشتی لابد آشنا هستین. در مورد سایت دکتر شریعتی م چون شک دارم سمپات ش کی یه، لینکی نمی دم ولی این سایت احسان پسر دکتر شریعتی یه. اینم یه موضع به نقل از رهبری که مدتی سر و صدا به پا کرد بعضی جاها.

 

 

کلام آخر:

کتاب،ازین جهت که پیاده شدۀ سخن رانی های شهید بهشتی یه،متنی رَوون داره و محتوا ش تو حدی یه که به نظرم هر دانش جوی معمولی می تونه ازش بهره مند بشه،و از بحثای سنگین و ثقیل پرهیز شده،و این خیلی خوبه. من که ازین کتاب مث یه رفرنس پیرامون نقد شریعتی بهره بردمو می برم. به هر حال،مطالعۀ این کتابو به نگاه های جست و جو گر و منصف پیش نهاد می کنم.

موضوع: دربـارۀ یک/چند کتاب
تاريخ: شنبه، ۲۶ خرداد ، ۱۳۸۶

 

سرویس هایی که میزبانی یه رایگان وبلاگ ها رو پذیرا هستن،امورات شون باید بگذره خب،و چی به تر از تبلیغات؟! اما تبلیغ چی؟ تبلیغ کی؟

بروبچ بلاگفا با تبلیغات «مؤسسۀ عرفان درمانی» آشنا هستن،من خودمم تازه مواجه شدم با تبلیغات ش. خواهش می کنم زود قضاوت نکنید. خودتون بخونید. بعد کلاه تونو قاضی کنید…

 

این مؤسسه مدتی تو مشهد فعالیت می کرده. به هر دلیلی،به هر حال در شو تخته کردن. و جناب دکتر علی اکبر خانجانی،مدیر عامل مؤسسه،به معالجات خونه به خونه روی می آره و حالا تبلیغات شو از طریق نت پی گرفته…

 دکتر علی اکبر خانجانی/مدیر مؤسسۀ عرفان درمانی

توصیه می کنم خوب توجه کنید و خواهشاً جلوی خنده تونو بگیرین؛ اهداف و عمل کرد ایدئولوژیک مؤسسه عبارتند از:

خود درمانی / عرفانی کردن عرف و شرع و اخلاق(!)/ آمادگی برای درک ظهور ناجی یه موعود(!) / تبیین ایدئولوژی یه امامیه (!) / تدوین شریعت آخرالزمان(!!!) / احیای خانواده / درمان عرفانی یه امراض / بومی سازی یه اسلام (!!!) / اشاعۀ دین درمانی (!) / امر به معروف و نهی از منکر عرفانی(!!!) / اعتلای انقلاب اسلامی(!!!) / و…

 

گسترۀ فعالیت های درمانی یه مؤسسه هم وسیعه ناجووووور:

الف: درمان همۀ امراض گوارشی،قلب و عروق،کلیه و مجاری یه ادراری،اعصاب و روان،تنفسی،مادر زادی،ژنتیکی،نازایی،سرطان ها،ترک اعتیاد و…

ب: مشاورۀ ازدواج،طلاق،زنا شویی،تربیتی،تنظیم خانواده،و هم چنین مسائل خود شناسی و سلوک عرفانی.

 

حضرت استاد(!) آن چنان فرمایشاتی در تمامی یه حیطه ها ابراز داشته ن  که من شخصاً چارشاخ گاردان مونده بودم ازین همه احاطۀ علمی؛ فقط بعضی تیتر هاشو اشاره می کنم،خود تون اگه تمایل داشتین می رین  می بینید چه محشر کبرایی کرده استاد(!) :

فلسفۀ نفت / فلسفۀ حجابفلسفۀ ایدزمبارزه با بد حجابی در خیابانفلسفۀ بنی اسرائیلصهیونیزم خانوادگیفلسفۀ انرژی یه اتمی / تفسیر هرمنوتیکی یه دلارفلسفۀ بررهجنگ بی پایان آدم و حوا(رابطۀ جنسی) / فلسفۀ پفک / خدمت هیتلر به جهان سوم / فلسفۀ زیر لحاف / راز قبیلۀ هوپیوندهای ایران و آلمانفلسفۀ سال ۱۳۸۶ / قرآن فارسی / زن و نخستین گناهبخت سیاه دختران تحصیل کرده / پدیده ای به نام دانش گاه آزاد اسلامی / …

 

پس از ملاحظۀ فرمایشات حضرت استاد،عمیقاً دریافتم که هر کسی از ننه ش قهر کنه می تونه بیاد بلاگفا تبلیغات کنه،هیش کی م نمی گه خر ت به چن من؟!

 

 

 

 

 

 

پی نوشت: مطلب دیگه ای رو واسه پست تدارک دیده بودم که با دیدن این گاف بلاگفا،منتفی شد. با خود گفتیم این دفه،این سوژه رو بچسبیم که ژورنالیسم را عشق است!!!

 

ته نوشت ۱: چلوکتابو با گزیده ای از خاطرات،آپ کردم:

” حکم امام دربارۀ شطرنج برای بعضی غیر قابل هضم است. یکی از روحانیون در مخالفت با این حکم،نامه ای به امام می نویسد و امام در پاسخ او می نویسد: …«لازم است از برداشت جناب عالی از اخبار و احکام الهی اظهار تأسف کنم… تحت تأثیر مقدس نماها و آخوندهای بی سواد واقع نشوید…»

ته نوشت ۲: نیک آهنگ کوثر به مناسبت دوم خرداد پستی هوا کرده و کوروش علیانی به مناسبت سوم خرداد پستی دیگر. جفت شونو خوندمو بعد،احساس کردم به اندازۀ یه درس دو واحدی چیز یاد گرفتم. خدایا عمیق مان کن،سخت ژرف ناک.

ته نوشت ۳: اطلاعات سیستم آمارگیری یه چلوکتابو چک می کردم که به داده های جالبی برخوردم،بیان دو تا شون خالی از لطف نیس:

 اول) یکی از اسرائیل با این آی پی:۱۹۴٫۹۰٫۲۲۹٫۱۶۳ ،از طریق موتور گوگل وارد یکی از پستای چلوکتاب (پست مربوط به معرفی یه کتاب ژئوپلیتیک تشیع) شده. کلمه هایی که تو گوگل Searchکرده و ازون طریق وارد وبلاگ شده داغ آدمو تازه می کنه: “تفرق+شیعه+تسنن

                     واسه خودمم  راس ش جالب بود...!

نا خود آگاه،یاد حرفای میرزا قلی خان راپورتچی در مورد پلمپ قبر مجعول ابولؤلؤ تو کاشان می افتمو… حال م از بعضی مقدسین متعصب به هم می خوره…

 

دوم) یه دل دادۀ با حالی که آی پی ش نشون می ده از تهرونه و کاملاً تابلو می زنه که هنوز تو حالو هوای عشقولانۀ ماه عسل شه،ببین اینو تو گوگل Searchکرده و ازون طریق،اومده تو چلوکتاب!،ولی آخی…بندۀ خدا زده به کاه دون!!

 

موضوع: وب-نت
تاريخ: چهارشنبه، ۱۶ خرداد ، ۱۳۸۶

 

توضیح،این که این ها نقل از شمارۀ ۲۱ همشهری جوان(۱۶/۳/۸۴) است.

 

 

 

اینجا هم خفه شویم؟

لایحه کاملاً مخفیانه به مجلس رفته است. هیچ کس نمی داند که لایحه ای از طرف دولت حسنعلی منصور به مجلس رفته و تصویب شده است. در هیچ روزنامه ای هم خبری در مورد این لایحه و یا تصویب آن منتشر نمی شود.

اما قبل از این که تصویب بی سر و صدای لایحه کاپیتولاسیون کتباً به سفارت امریکا ابلاغ شود،در روز چهارم آبان که جشن تولد شاه در تهران برگزار می شود،در قم به مناسبت ولادت حضرت زهرا(س) مراسمی برگزار شده است که آیت الله خمینی در آن سخنرانی خواهد کرد.

محمد رضا شاه می داند که آیت الله خمینی از قضیه با خبر شده است. از طرفی کاپیتولاسیون اهمیت ویژه ای برای شاه دارد. چون این مصونیت در قبال امتیازات خاصی از جمله تقویت قوای تحلیل رفته ارتش ایران و وام های چند میلیون دلاری به امریکایی ها داده شده است. بنابراین شاه با امام مذاکره و از او درخواست کرده است که از این پس هر سخنی می خواهد بگوید،حتی حمله به شخص شاه! اما در مورد امریکایی ها سخنرانی نکند. ولی امام اعتنایی به خواسته او نکرده است.

مراسم آغاز می شود و امام خمینی که چند ماه پیش از حبس و حصر ۱۰ ماهه آزاد شده است،شروع به سخنرانی می کند: «انا لله و انا الیه راجعون… عزت ما پایکوب شد… اگر نفوذ روحانیون باشد… توی دهن این مجلس می زنند… نمی گذارند یک دست نشانده امریکایی این غلط ها را بکند… آقا اگر این مملکت اشغال امریکاست،پس چرا این قدر عربده می کشید؟ پس چرا این قدر دم از ترقی می زنید؟… آقایانی که می گویند که باید خفه شد… این جا هم خفه شویم؟…»

 

 

می خواهم بخوابم

آخرین و داغترین خبر یا شاید هم شایعه،تصمیم منفجر کردن هواپیمای امام در آسمان است.

روز ورود امام،ششم بهمن اعلام شده،اما ناگهان سه شنبه شب،سوم بهمن باندهای فرودگاه توسط تانک ها و نفر بر ها اشغال می شوند. از طرف دیگر بین مقامات امریکایی بر سر حمایت از انقلاب،به دلیل از دست ندادن موقعیت در ایران و مقابله با آن توسط یک کودتای خشن و قتل عام وسیع،اختلاف است. برژینسکی،مشاور امنیتی رییس جمهور امریکا با گروهی از نظامیان،به طور سری طرحی برای دزدیدن هواپیمای امام آماده می کنند و بختیار هم با این طرح موافقت می کند. روز چهار شنبه،بختیار در حالی که گفته بود کسی را پیش امام می فرستد تا به او بگوید که آمدنش به ایران «حمام خون راه خواهد انداخت»،توسط دو تن از اعضای دولت فرانسه از امام می خواهد که سفر روز جمعه را لغو کند.

امام ششم بهمن به ایران نمی آید. یک شنبه  هشتم بهمن باز هم در میدان انقلاب کشتار می شود. روز نهم بختیار فرودگاه را باز می کند،اما این اقدام هم مشکوک به نظر می رسد.

در آخرین ساعات قبل از حرکت،همراهان هنوز اضطراب دارند و از احتمال به وقوع پیوستن هر یک از تهدیدات و شایعات هراسانند. آنها سعی می کنند امام را از سفر منصرف کنند. اما امام می گوید:«ما به طرف کار بزرگی می رویم. شما می توانید جانتان را به خطر نیندازید. من بیعت خود را از شما بر می دارم.»

ساعتی بعد از حرکت هواپیما،در میان هراس همراهان،امام از مهماندار هواپیما یک پتو در خواست می کند و می گوید: «خسته ام  می خواهم بخوابم!»  به طبقه بالای هواپیما می رود،عبا و عمامه اش را بر می دارد و به خواب می رود!

 

 

تو دهن این دولت می زنم

تلویزیون ها پرت شدند داخل خیابان و روی آسفالت خرد شدند. مردم عصبانی شده بودند. درست وسط مراسم استقبال از امام،برنامه ها قطع شده بود و سرود شاهنشاهی و عکس شاه بر صفحات تلویزیون نقش بسته بود. حالا همه داخل خیابان ها بودند و در مسیر حرکت امام به سمت بهشت زهرا.

جای سوزن انداختن در بهشت زهرا نیست. فوج فوج جمعیت دور تا دور محل سخنرانی را گرفته اند تا شاهد اولین سخنرانی امام باشند. مگر می شود شاه برود،مملکت بدون شاه،فوقش تغییرات در سطح نخست وزیری است و قانون اساسی.

«من دولت تعیین می کنم! من تو دهن این دولت می زنم! من به پشتیبانی این ملت دولت تعیین می کنم،من به واسطه…»

اول سکوت محض،بعد صدای دست و سوت و کف و «صحیح است،صحیح است» و بعد صدای هیجان انگیز «الله اکبر». هیچ کس انتظارش را ندارد مگر می شود،ولی حالا شده است،همه از جسارت پیرمرد ۷۷ساله به وجد آمده اند،دیگر هیچ کس این مملکت را با شاه تصور نمی کند.

 

 

هنوز دستور جهاد نداده ام

طرح،مربوط به یک کودتای نظامی تمام عیار است. در متن یکی از اسناد ساواک به امضای فرماندار نظامی وقت تهران و حومه آمده است:…«اکیپ های عملیاتی…مأموریت دارند که مقامات محرک… را دستگیر و به مبادی مربوط تحویل دهند… دستگیر شدگان را در فرودگاه دوشان تپه یا مهرآباد به نمایندگان نیروی هوایی شاهنشاهی تحویل نمایید… سه فروند هواپیمای مناسب جهت انتقال دستگیر شدگان همواره در فرودگاه مهرآباد یا دوشان تپه آماده باشد… اردوگاه صحرایی را در جزیره سیری برای پذیرش دستگیر شدگان آماده نمایند… آیت الله خمینی،طالقانی،نخست وزیر و هیأت دولت غیر قانونی به وسیله یگان های رزمی ویژه دستگیر می شوند…»(نقل از روزشمار جنگ ایران و عراق/مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ)

این در حالی است که صبح روز ۲۱ بهمن،با همکاری همافران در اسلحه خانه باز شده و مقداری اسلحه به دست مردم می افتد. درگیری به نقاط مختلف شهر کشیده می شود و عملاً تهران به صحنه جنگ مسلحانه تبدیل شده است.

فرمانداری نظامی برای کنترل آشوب ها و آماده سازی مقدمات کودتای نظامی،با صدور اطلاعیه ای،از ساعت ۴:۳۰ بعد از ظهر تا ساعت ۵ صبح اعلام حکومت نظامی می کند. این اطلاعیه که ساعت ۲ بعد از ظهر از رادیو پخش می شود،مردم را غافلگیر و حیرت زده می کند و به سرعت سعی در ترک خیابان ها می کنند،اما فقط ۳۰ دقیقه مانده به شروع حکومت نظامی،یعنی ساعت ۴ بعد از ظهر،امام خمینی در اعلامیه ای ضمن توصیه مردم به حفظ آرامش و نظم در صورت عقب نشینی گارد،بر خلاف عقیده برخی از سران انقلاب که حضور مردم در خیابان ها را بسیار خطرناک و موجب قتل عام آن ها می دانند،می گوید: …«من با آن که هنوز دستور جهاد مقدس را نداده ام… لکن نمی توانم تحمل این وحشی گری ها را بکنم… اعلامیه امروز حکومت نظامی خدعه و خلاف شرع است و مردم به هیچ وجه به آن اعتنا نکنند.»!

 

 

امریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند

هزاران دانشجو که به حمایت علنی امریکا از شاه مخلوع اعتراض دارند و خواهان استرداد و محاکمه او هستند،به طور خود جوش به سفارت این کشور در تهران حمله می کنند و در اندک زمانی آن جا را تصرف و حاضران در آن جا را نیز دستگیر می نمایند. این عمل غیر منتظره که در تمامی جهان بی نظیر است،برخورد ایران و امریکا را پیچیده تر می کند. سه روز بعد سخنان امام در جمع دانشجویان دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان،وضعیت را به نفع دانشجویان تغییر می دهد.

…«شما می بینید که الان مرکز فساد امریکا را جوان ها رفته اند،گرفته اند و امریکایی ها را هم که در آن جا بودند،گرفتند و آن لانه فساد را به دست آوردند و امریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند و جوان ها مطمئن باشند امریکا هیچ غلطی نمی کند،بی خود صحبت این که اگر دخالت نظامی،مگر امریکا می تواند دخالت نظامی در این مملکت بکند،امکان برایش ندارد،تمام دنیا توجه شان الان به اینجاست. مگر امریکا می تواند مقابل همه دنیا بایستد و دخالت نظامی بکند،غلط می کند دخالت نظامی بکند،نترسید،نترسانید…»

کارتر در فروردین ۵۹،نامه ای محرمانه به امام می نویسد،ولی امام آن را عیناً تحویل رسانه ها می دهد و بدین ترتیب رابطه دو کشور قطع می شود. وضع برای امریکا با شکست حمله نظامی طبس بد تر می گردد و کارتر چند ماه بعد در انتخابات شکست می خورد.

 

 

دزدی آمده،سنگی انداخته

هیچ کس انتظارش را نداشت،آخرین روز تابستان بود و همه داشتند خودشان را برای سال تحصیلی جدید آماده می کردند که جنگ با بمباران نیم روزه ۱۹ شهر و تهاجم همه جانبه نیروی زمینی عراق از آبادان تا شمال قصر شیرین از راه رسید،صدام ۴ روز بعد از پاره کردن قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر در برابر تلویزیون عراق،حالا عملاً این قرارداد و تمام قوانین بین المللی و حسن همجواری را زیر پا گذاشته بود و جنگی را آغاز کرد که انتظار نمی رفت ۸ سال هم طول بکشد.

«…ملت نباید خیال بکنند که جنگی شروع شده است و حالا فرض کنید که دست و پای خودمان را گم کنیم،نه. این حرف ها نیست. یک چیزی آوردند و یک بمبی این جا انداختند و فرار کردند،رفتند… یک دزدی آمده سنگی انداخته و فرار کرده،رفته است…»

ساعاتی بعد بیش از ۱۴۰ جنگنده ایرانی،سر تا سر عراق را مورد حمله قرار می دهند و اولین نشانه های فرو کش کردن پیشروی سریع ماشین نظامی عراق با مقاومت های مردمی  در شهرهای مرزی هویدا می شود. صدام در انتظار این بود که یک هفته بعد از آغاز جنگ در تهران باشد. ولی بعد از گذشت یک ماه هنوز پشت دروازه های خرمشهر گیر کرده. عراق پیروزی برق آسا را با نبردی فرسایشی عوض می کند.

 

 

از زهر کشنده تر است

خبر خیلی سریع آمد،قطع نامه را پذیرفتیم و شایعه هم سریع تر از آن:«امام فوت کرده».

گرمای تابستان بیداد می کند و خبر های خوبی هم از جبهه نمی رسد،عراقی ها که خیلی تجهیز شده اند،بعد از پس گرفتن فاو،بقیه مناطقی را هم که در این هفت سال و اندی در دست ایران بود مورد حمله شدید قرار داده اند. امریکا نیز که حالا مستقیماً در جنگ شرکت و چند روز قبل اشتباهاً! هواپیمای مسافربری ایرباس ایران را با ۲۹۰ مسافر در خلیج فارس سر نگون کرده،فشار برای پایان جنگ و قبول قطعنامه۵۹۸ که یکسال پیش در سازمان ملل تصویب شده بود را افزایش داده است.

با اعلام خبر قبول قطعنامه در ظهر ۲۷ تیر ۶۷،موجی از حیرت و ناباوری کشور را فرا می گیرد و انگار زمان متوفق می شود و دو روز بعد پیام امام می رسد: «قبول قطعنامه که حقیقتاً مسأله بسیار تلخ و ناگواری برای همه و خصوصاً برای من بود،این است که من تا چند روز قبل معتقد به همان شیوه دفاع و مواضع اعلام شده در جنگ بودم و مصلحت نظام و کشور و انقلاب را در اجرای آن می دیدم،ولی به واسطه حوادث و عواملی که از ذکر آن فعلاً خودداری می کنم و به امید خداوند در آینده روشن خواهد شد و با توجه به نظر تمامی کارشناسان سیاسی-نظامی سطح بالای کشور که من به تعهد و دلسوزی و صداقت آنان اعتماد دارم،با قبول قطعنامه و آتش بس موافقت نمودم و در مقطع کنونی آن را به مصلحت انقلاب و نظام می دانم… قبول این مسأله برای من از زهر کشنده تر است ولی راضی به رضای خدایم و برای رضایت او این جرعه را نوشیدم…»

نتیجه قبول غیر منتظره قطع نامه و پایان جنگ،دو سال بعد در آخرین نامه صدام این گونه به بار می نشیند: …«بدین ترتیب همه آن چه را که می خواستید و بر آن تکیه می کردید تحقق می یابد…» و اندکی بعد هم شورای امنیت و خاویر پرز دکوئیار –رییس وقت سازمان ملل- عراق را به عنوان آغازگر جنگ معرفی می کنند.

 

 

اشکال ندارد

با یک جمله،آن چه که تا آن زمان – بدون قید و شرط – حرام بود،حلال می شود: «بر فرض مذکور اگر برد و باختی در بین نباشد،اشکال ندارد.»

این فتوای امام در پاسخ به استفتایی است که در مورد شطرنج از او شده است. متن استفتا این گونه است: «اگر شطرنج آلت قمار بودن خود را به طور کلی از دست داده باشد و چون امروزه تنها به عنوان یک ورزش فکری از آن استفاده گردد بازی با آن چه صورتی دارد؟»

اما این اقدام برای بعضی غیر قابل هضم است. یکی از روحانیون در مخالفت با این حکم،نامه ای به امام می نویسد و امام در پاسخ او می نویسد: …«لازم است از برداشت جناب عالی از اخبار و احکام الهی اظهار تأسف کنم… تحت تأثیر مقدس نماها و آخوندهای بی سواد واقع نشوید…»

 

 

صدای شکستن استخوان هایش به گوش رسیده است

پیام کوتاه است و موجز و کاملاً به دور از ملاحظه کاری. نظام سیاسی جهان یک نظام دو قطبی است. هیچ کشوری در جهان تردید نمی کند که برای پایدار ماندن باید در سایه یکی از این دو قطب قرار بگیرد. چه رسد به آن که از جهان سوم هم باشد و تازه هم پس از ۸ سال جنگ طاقت فرسا کمی آسوده شده باشد. آن هم جنگی که از سوی یکی از همین دو قطب به طور جدی حمایت می شد و بلافاصله پس از روی دادن یک دگرگونی در نظام داخلی این کشور جهان سومی به مردم آن تحمیل شده بود.

در سال های آخر جنگ کشورهای بلوک غرب رسماً در صحنه جنگ علیه ایران حضور داشتند. یعنی جنگ ایران و عراق تبدیل به جنگ ایران و ابر قدرت غرب شده بود.

و حالا پس از پایان این جنگ،در شرایطی که تلفات و خسارات زیادی به ایران تحمیل شده است پیام امام به گورباچف،رهبر ابر قدرت شرق،در فرهنگ سیاسی آن روز جهان با هیچ تعبیری جز «انگشت در سوراخ مار کردن» قابل وصف نیست: «…مشکل اصلی کشور شما…مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است… از این پس کمونیسم را باید در موزه های تاریخ سیاسی جهان جست و جو کرد… ]کمونیسم[ صدای شکستن استخوان هایش هم به گوش … رسیده است… از شما می خواهم درباره اسلام به صورت جدی تحقیق و تفحص کنید و این نه به خاطر نیاز اسلام و مسلمین به شما که به جهت ارزش های والا و جهان شمول اسلام است…»

 

 

شکل گیری انزجار جهانی

«انا لله و انا الیه راجعون،به اطلاع مسلمانان غیور سراسر جهان می رسانم،مؤلف کتاب آیات شیطانی که کتابش را علیه اسلام و پیامبر و قرآن تنظیم و چاپ و منتشر کرده است،همچنین ناشرین مطلع از محتوای آن محکوم به اعدام می باشند. از مسلمانان غیور می خواهم تا در هر نقطه که آنان را یافتند سریعاً آن ها را اعدام نمایند تا دیگر کسی جرأت نکند به مقدسات مسلمین توهین نماید و هر کس در این راه کشته شود،شهید است. ان شاالله.»

کمتر از چهل روز بعد از انتشار پنجمین کتاب سلمان رشدی چهل و یکساله،ابلاغ این حکم که مورد تأیید بیش از ۵۰ کشور جهان قرار گرفته باعث می شود تا هزاران نسخه از این کتاب در سراسر جهان سوزانده شود و انتشارات پنگوئن هم که ناشر آیات شیطانی است مورد حمله قرار بگیرد. این رمان تخیلی که طی ماجرایی طولانی،دو مسافر هندی یک هواپیما را بعد از منفجر شدن هواپیما توسط هواپیما ربایان سیک بر فراز کانال مانش،در بعد زمان جا به جا می کند و یکی از آن ها را به عصر پیامبر اسلام می برد و تهمت هایی ناروا  به پیامبر و اطرافیان و صحابه وارد می کند،باعث چنان انزجار جهانی از این نویسنده هندی شده است که او ۱۷ سال است از انظار عمومی پنهان گشته و تحت شدید ترین تدابیر امنیتی به گذراندن عمر می پردازد.

 

 

 

اگه علاقه مند بودین،نیلوفرانه هم خاطرات جالبی از شمارۀ جدید همشهری جوان نقل کرده،خواندنی.

 

موضوع: گزیده نثـر
تاريخ: چهارشنبه، ۱۶ خرداد ، ۱۳۸۶

 

  

به نام خداوند ریز و درشت

خداوند دندان،خداوند مشت

 

 

حرف بود) نمی دونم چه قدر با باغ بونی آشنایی دارین. بیش تر درختا باری می دن که تو حد و اندازه های همون درخته. به عبارت دیگه،درخت از پس باری که می ده خوب بر می آد. اما پیش می آد گاهی درختی،میوه هایی حاصل می کنه که توان حمل شونو نداره. شاخه های درخت زیر بار فشار خم می شنو… می شکنن!  (گرچه باغ بون به داد درخت می رسه و چوبی چیزی ستون می کنه زیر شاخه هاشو  به ش مدد می رسونه،اما حرف من چیز دیگه ای یه.)

 

کلمه شد) ازون جایی که پرهیز دارم انگی سیاسی به م بخوره،مصداق و اسم نمی آرم. اما کمی که چشم بگردونید پیدا می کنید نمونه هایی رو که مثلاً طرف،نویسندۀ با اخلاق و با انصافی بوده،نقاش و هنرمند محجوب و مردم داری بوده،واعظ و خطیب متعهد و دل سوزی بوده،و بسیاری دیگه ازین قبیل نمونه ها که تو گذر زمان به صدری از صدارت یا وکالت و یا مدیر کلی یه جایی از جاها(!) رسیده و انگار نه انگار که این آدم همون آدم سابقه. اصلاً تو یه وادیایی می افته و سر از یه سری زد و بندهایی در می آره،سخت نگفتنی!

 

تابید) نوجوون که بودم اهل دلی رو می شناختمو مدتی از مصاحبت ش بهره می بردیم جمیعاً. عجیب تأکید می کرد الکی دعا نکنیم. حواس مون باشه چی از خدا می خوایم. مکرر در مکرر به مون نهیب می زد اول ظرفیت شو بخواین،بعد خودشو. و من مدت ها متحیر بودم ازین حرف ش که خیر و برکت مادی و معنوی رو هم بذارن کف دست ت،اگه ظرفیت شو نداشته باشی،اسباب افول تو فراهم می کنه و زهی صعود!

برام قابل هضم نبود؛ مگه می شه چیزی که اسم ش «خیر» و «برکته» و «اسباب کمال و سعادت»،(اگه ظرفیت کسب شو تو خودت فراهم نکرده باشی) سبب «شقاوت» ت بشه؟!

 

مَخلَص) آب کش که باشی،آب کوثر و زمزم هم از آسمان و زمین نازل شود و بجوشد،چیزی حاصل ت نخواهد شد!

 

 

 

 

 

 

ته نوشت ۱: این دفه چلوکتابو با یه  مجموعه شعر  آپ کردم.

ته نوشت ۲: کلامی که تکۀ اول ش «پروسه گرا» ست و تکۀ دوم ش «نتیجه گرا» !

ته نوشت ۳: این روزا یکی از هنری ترین اتفاقات سینمایی یه دنیا تو کن بر قراره؛ به این بهونه می خواستم بپرسم می دونستین یکی از اسپانسر های قدرتمند جشن وارۀ کن شرکت «میراژ» فرانسه است؟  یه مجموعۀ نظامی که جنگنده هاش تو رقابت های تسلیحاتی بازار داره. اونایی که قیافه می گیرنو دم از «هنر برای هنر» می زنن،وقتی حرف به این جور جاها کشیده می شه،عجیب صمٌ بکم می شن!

ته نوشت ۴: مدتی بود علاف این گزینش بودیم. کاغذ بازیای اداری رو پشت سر گذاشتیمو بعد از چن وقت خواستن مون نیروگاه واسه مصاحبه. نوبت من که شد رفتم تو. چهل دقیقه ای طول کشید…سؤالو جوابای مختلف…و اومدم بیرون.

…نمی دونم بیش تر دل خور بودم یا بیش تر عصبانی. ازون آدما نیستم که خودشونو با اصطلاحاتی مث قسمتو این حرفا خمار می کننو پا پس می کشن. من که بالاخره خودمو به این سیستم تحمیل می کنم. ولی این روزو یادم می مونه!

ته نوشت ۵: توی لک بودم اساسی. به توصیۀ بچه ها یه سر رفتیم «در حلقۀ رندان». این بار سعید بیابانکی جلسه رو اداره می کرد. مناسب و خوب. قدری خندیدیم،دو ساعتی. صراحت لهجه و طبع شاعرای جَوون،جذابو ستودنی بود. اما به نظرم،هنوز دود از کنده بلند می شد. من که به قدیمی ترا رأی دادم. راستی،بیتی که صدر این پست کاشتم عاریه از همون مجلسه. از باب یادآوری عرض کنم که جلسۀ این ماه،بیستم خرداد برگزار می شه.

 

موضوع: پست‌های قدیمی بی‌دسته‌بندی
تاريخ: دوشنبه، ۷ خرداد ، ۱۳۸۶

 

 

کم تر مجموعه شعری به این تندی خونده بودم...مث سنگک تنوری می چسبید!

قصۀ سنگ و خشت / محمدکاظم کاظمی/

کتاب نیستان/ چاپ سوم/۱۳۸۵/ ۱۴۳صفحه/

قیمت: ۱۴۵۰تومان

 

خب انتشارات نیستان و آثاری که به نشر می رسونه معرف حضور اهل فن هست. راس ش نمی دونم چه جور توضیحی لازمه که مطرح کنم. من یکی که رابطه م با شعرو شاعری یه جورایی خاصه،و اصن با هر شعری کنار نمی آم؛ علاوه بر ریتمو وزن مناسب،غنای مضمون و فحوای کلامم واسه م خیلی مهمه. واسه همین نمی تونم با هر چیز ریتمیکی که این روزا اسم شو شعر می ذارن کنار بیامو  ارتباط بر قرار کنم. در ضمن به نظرم شعر نباید تو ورطۀ محافظه کاری بره،یعنی شعری که تو وادی یه محافظه کاری قرار بگیره رو اصلن نمی پسندم. و شعری رو می پسندم که بی قرار باشه،صریح اللهجه و صادق. اینم یه ریخت سلیقه س دیگه!

اینا رو گفتم که بگم من از خریدنو مطالعۀ این مجموعه شعر راضی م. گرچه طبعاً همۀ شعرای این مجموعه یه جور نیس. فرازو فرود داره خب. ولی به هر حال چیز مطبوعی بود. این چن تا شعری که انتخاب کردمو تایپ شون می کنم این جا،جزو چن تایی هستن که خیلی به م چسبیدن. دبش!

گرچه غیر از این نمونه ها،بود شعرهای دیگری هم که مقبول افتاد ولی خب مصلحت ندیدم نقل شون کنم این جا! …اینو می تونین به حساب محافظه کاری م بذارین!!!

فارغ از همۀ این حرفا،راحت بشینین و این ابیاتو زمزمه کنین. ببینین تو دل مبارک تون مقبول می افته یا نه:

 

 

 

 

شطرنج

 

این پیاده می شود،آن وزیر می شود

صفحه چیده می شود،دار و گیر می شود

این یکی فدای شاه،آن یکی فدای رُخ

در پیادگان چه زود مرگ و میر می شود

فیل کج روی کند،این سرشت فیلهاست

کج روی در این مقام دلپذیر می شود

اسب خیز می زند،جست و خیز کار اوست

جست و خیز اگر نکرد،دستگیر می شود

آن پیادۀ ضعیف راست راست می رود

کج اگر که می خورَد،ناگزیر می شود

هر که ناگزیر شد،نان کج بر او حلال

این پیاده قانع است،زود سیر می شود

آن وزیر می کُشد،آن وزیر می خورد

خورد و برد ِ او چه زود چشمگیر می شود

ناگهان کنار شاه خانه بند می شود

زیر پای فیل،پهن،چون خمیر می شود

 

آن پیادۀ ضعیف عاقبت رسیده است

هرچه خواست می شود،گرچه دیر می شود

این پیاده،آن وزیر… انتهای بازی است

این وزیر می شود،آن به زیر می شود

 

                                                                                                  اردیبهشت ۱۳۸۲

 

 

 

 

 

 

بازی

 

دخترم! مکن بازی،بازی اشکنک دارد

بازی اشکنک دارد،سر شکستنک دارد

هم به زور خود بر خیز،هم به پای خود بشتاب

روهروش نمی گویند هر که رَورَوک دارد

از لباس جانت هم یک نفس مشو غافل

این لباس تو زنجیر،آن یکی سگک دارد

گفته ای؛ «چرا زهرا تا سحر نمی خوابد؟»

این گناه زهرا نیست،بسترش خَسَک* دارد

گفته ای؛ «چرا قربان پا برهنه می گردد،

کفش نو اگر دارد،اجمل و اَثک دارد؟»

آری،از درشت و ریز هر که را دهد سهمی

آسمان دغلکار است،آسمان اَلَک دارد

آب ما و این مردم رهسپار یک جو نیست

این یکی شکر دارد،آن یکی نمک دارد

خانه شان مرو هرگز،خانه شان پُر از لولو ست

نانشان مخور هرگز،نانشان کپک دارد

 

کودکم ولی انگار خطّ من نمی خواند

او به حرف یک شاعر،روشن است شک دارد

می رود که با آنان طرح و دوستی ریزد

می رود کند بازی،گرچه اشکنک دارد

 

                                                                                                    آذر ۱۳۷۹

 

 

*خَسَک: ساس

 

 

 

 

 

 

 

عمو زنجیر باف**

 

عاقبت زنجیر ما را چون کلاف

بافت محکم این عمو زنجیر باف

بافت محکم این عمو زنجیر باف

بعد از آن افکند پشت کوه قاف

 

برّه ها! فکری برای خود کنید

چون شبان و گرگ کردند ائتلاف

اینک این ماییم؛ نعشی نیمه جان

کرکسان گِردِ سر ما در طواف

ما ضعیفان تا چه مُرداری کنیم

پهلوانان را که اینجا رفت ناف

آن یکی صد فخر دارد بر کلاه

گرچه بی شلوار شد روز مصاف

آن یکی دیگر به آواز بلند

حرف حق را گفت،اما در لحاف

آن یکی دیگر به صد مردانگی

می کند تا صبح،عین و شین و قاف

آن دگر مانده است تا روشن شود

فرق آب مطلق و آب مضاف

کارگاه آسمان تعطیل باد

تا که برگردد جناب از اعتکاف

 

الغرض مثل برنج تازه دم

در چلوصاف کسان گشتیم صاف

جهد مردان عمل کاری نکرد

مرحبا بر همّت مردان لاف

 

                                                                                              دی ۱۳۸۲

 

**«عمو زنجیرباف» بازی ای است کودکانه در هرات و شاید دیگر جایها نیز،توأم با چنین گفت و گویی:

« -عمو زنجیر باف؟ / -بله! / -زنجیر مه بافتی؟ / -بله! / -پشت کوه قاف انداختی؟ / -بله…» 

این شعر،در هنگام سرایش،ربطی داشت به لویه جرگۀ سال ۱۳۸۲ و تصویب قانون اساسی افغانستان در این جرگه.

 

 

 

خب از اون جا که احتمال می دادم ممکنه برخی آشنایی نداشته باشن با جناب «محمدکاظم کاظمی»  مقدمۀ ایشونو بی کمو کاست تایپ کردم تا با فضای کارای ایشون آشنا تر بشین…

 

 

 

یادداشت سراینده

اینها،گزیده ای از نوشته هایی است که تا کنون به گمان شعر نگاشته ام؛ یعنی سروده هایی از کتاب «پیاده آمده بودم…» و منتخبی از شعرهای تازه. البته شعرهای تازه به طور کامل در کتابی دیگر گرد آمده است با نام «کفران» که هنوز منتشر نشده است.

کتاب حاضر،به واقع قرار بود تجدید چاپ مجموعۀ شعری باشد که از من در سلسلۀ «گزیدۀ ادبیات معاصر» کتاب نیستان چاپ شده بود و چهل و نهمین دفتر از آن سلسله بود. ولی ناقص بودن آن کتاب و سرایش بعضی شعرهای تازه در این سالها،مرا بر آن واداشت که با یک بازنگری کلی،گزیده ای از همه سروده ها تا امروز را در این دفتر گرد آورم. کتاب پیشین،فقط تا شعرهای سال ۱۳۷۶ را در خود داشت.

بسیاری از شعرهای این دفتر،با آنچه در این سالها بر مردم و کشور ما(افغانستان) گذشته است،پیوندی دارد. خوانندۀ آشنا با وقایع این کشور در این چند دهه،از روی تاریخ هر سروده،می تواند دریافت که شعر در ارتباط با چه واقعه یا ماجرایی شکل گرفته است. البته منکر احتمال تأویلهای دیگر برای بعضی شعرها نیز نمی توان بود،که گاه به عمد بوده است و گاه به اتفاق.

بعضی از سروده ها،از بدو سرایش تا کنون،تغییراتی در خود پذیرفته و گاه به شکلهای گوناگون در جاهای مختلف چاپ شده است…به هر حال،نسخۀ نهایی آنها تا کنون،همین است که در این دفتر می خوانید.

 

                                                                                                          محمدکاظم کاظمی

                                                                                                         مشهد،زمستان۱۳۸۳

 

  

 

 

قبل از کلام آخر:

خب مث همیشه تو قسمت«قبل از کلام آخر» بایستی لینک ارائه کنم. به ترین لینک م وبلاگ خود شاعره،موافق نیستین؟ وبلاگ محمد کاظم کاظمی.

 

 

کلام آخر:

تیکه ها و کنایه های اشعار این کتاب خیلی صریحو  شاید بشه گفت که تند ن. خیلی تند. فلذا به هیچ وجه به افراد رمانتیک(!) که دنبال اشعار عشقولانه و گلو بلبلی هستن توصیه ش نمی کنم. یه مطلب دیگه این که بعضی از شعر هاشو می شه چن پهلو استفاده کرد؛ نکته ای که حتا خود نویسنده رو بر اون داشته که تو مقدمه ش  به ش اشاره کنه. شخصاً فک می کنم کسایی که تو زمینه های تاریخی و ادبی مطالعاتی داشتن،با مضامین و عبارات این کتاب به خوبی ارتباط بر قرار می کنن.

 

موضوع: دربـارۀ یک/چند کتاب
تاريخ: دوشنبه، ۷ خرداد ، ۱۳۸۶

 

 

هفت نفر چیزایی نوشتن که حاصل ش این هفت خاطره شده...

فرمانده من/نوشتۀ رحیم مخدومی،…(و دیگران)/

انتشارات سوره مهر/ چاپ سیزدهم/۱۳۸۶/

۸۸صفحه / قیمت: ۸۰۰تومان

 

به یه تعدادی که تو سال های جنگ تحمیلی تو مناطق عملیاتی حضور داشتن،می گن که از فرمانده هاتون بنویسین. حاصل ش مجموعه ای می شه که این کتاب،دفتر اول ش به حساب می آد. تو آخر مقدمه ش ناشر ش گفته: “ما برای تدوین جلدهای بعدی این کتاب  نیازمند دستان ماشه چکانی هستیم که دستان گرم فرماندهی را فشرده اند.  به اندازۀ کافی گویا هست،نه؟

یکی از هفت تای این مجموعه رو انتخاب کردمو تایپ؛…و این پست،خلاص!

 

 

 

 

فرمانده من

 

اوایل سال ۵۹ که به قصد فعالیت در امور فرهنگی و خدماتی وارد کردستان شدم،امنیت کافی در آن منطقه وجود نداشت. ابتدا به سنندج رفتم،اما بعد از مدت کوتاهی مرا به بانه اعزام کردند. در آنجا،پس از آنکه خود را به مقر سپاه واقع در فرمانداری معرفی کردم بلافاصله مشغول کار شدم. چند روزی که گذشت پی بردم که مشکل اصلی حفظ امنیت شهر است و تا این امر صورت نگیرد فعالیتهای فرهنگی و خدماتی تأثیر چندانی نخواهند داشت. با این فکر به اتاق فرماندهی رفتم و با کسب اجازه از برادر خادمی-فرمانده سپاه بانه- از ایشان خواستم که اگر صلاح می دانند در خدمتشان باشم. برادر خادمی با چهره ای خندان با من صحبت کرد و بعد از یک سری سؤالهای مختلف ناگهان پرسید:«چقدر شجاع هستی؟ ما در اینجا به افراد شجاع و با ایمان نیاز داریم.»  دقیقاً نمی دانستم که چه جوابی بدهم. با لحنی عادی گفتم:«سعی خودم را می کنم و اگر خدا راضی باشد حتی حاضرم جان ناقابل خود را فدای اسلام کنم.»

برادر خادمی با جذبۀ خاصی گفت:«اینکه نشد! معیار انتخاب من چیز دیگری است. برو گوشه اتاق بایست،من به طرف تو تیراندازی می کنم و اگر دل و جرئت ایستادن داشتی تو را می پذیرم.»

خیلی تعجب کردم. چرا که به هیچ وجه انتظار چنین برخوردی را نداشتم. با این حال،به عشق خدمت در سپاه و با این فکر که او چنین کاری را انجام نخواهد داد،رفتم و همان جایی که گفته بود ایستادم. برای یک لحظه نفهمیدم که چه اتفاقی افتاد. فقط از شدت صدای تیر گوشهایم سوت کشید و وقتی به اطرافم نگاه کردم دیدم که در فاصلۀ سی سانتی من دیوار سوراخ سوراخ شده است. بعد از چند دقیقه گفت:«تو پذیرش شدی،از فردا بیا و لباس فرم بگیر و افتخاری با ما همکاری کن.»

اوایل این مسأله خیلی برایم سؤال برانگیز بود که او چرا این کار را کرد؟ اگر گلوله به من اصابت می کرد چه؟ اصلاً تقصیر خودم بود که قبول کردم و…  اما بعد ها که با بعضی از بچه های سپاه صحبت کردم همگی آنها گفتند که ما هم به همین شکل انتخاب شدیم و لزومی ندارد که ناراحت باشی،چون محمود آن قدر اعتماد به نفس و مهارت در تیراندازی دارد که هیچ گاه خطا نمی کند. بچه ها راست می گفتند. یک بار شخصاً شاهد بودم که محمود چطور از فاصله ده متری یک لولۀ دو میلی آب را با اولین گلوله سوراخ کرد.

به هر جهت،از فردای آن روز در قسمت بررسی آلبوم عکسهای ضد انقلابیون مشغول کار شدم و خادمی،مسئولیت شناسایی آن افراد را به من محول کرد. آن طور که بچه ها تعریف می کردند،وقتی که شهر برای دومین بار توسط رزمندگان اسلام باز پس گرفته شد،با تدبیر خادمی،به کلیه نیروها دستور دادند که هنگام بازرسی خانه به خانه،علاوه بر اسلحه و مهمات،آلبوم عکسهای افراد متواری را نیز جمع آوری کنند و به سپاه بیاورند. با این روش در عرض چند ماه حدود دویست قبضه اسلحه کشف،و دهها تن شناسایی و دستگیر شده بودند. وظیفه من این بود که تصویر کلیه کسانی که به صورت مسلح عکس گرفته اند را در آلبوم جداگانه ای جمع آوری کنم تا به مرور زمان نسبت به شناسایی و دستگیری آنها اقدام شود.

هر روز که می گذشت علاقه ام به محمود بیشتر می شد. شیوه فرماندهی او برای سپاه بسیار سازنده و مؤثر بود. در آن زمان که نیروهای ضد انقلاب به انواع سلاحها مجهز بودند و به اندازه ای قوی،که در طول شب شهر را کاملاً در اختیار خود می گرفتند،شجاعت،تدبیر و جسارت محمود به حدی بود که در دل تمام دشمنان رعب و وحشت می انداخت و حتی آنها در اطلاعیه هایشان برای سر وی جایزه تعیین کرده بودند. با این حال یک شب نبود که او با عناوین و پوششهای مختلف در سطح شهر تردد نکند. محمود با این کار طرحهای کمین و ضربه به ضد انقلاب را تهیه می کرد تا در فرصت های مناسب به مرحله اجرا در آورد. بارها شاهد بودم که در چندین عملیات،او به همراه دیگر رزمندگان،مخفیانه به دل کوه زده و به مرکز تجمع افراد کومله و دموکرات حمله می کرد و ضربات مهلکی را به آنها وارد می ساخت.

من و هفت نفر از بچه ها،به طور شبانه روز در خدمت و همراه محمود بودیم و هر کدام خاطرات بسیاری از او داشتیم،اما متأسفانه تا پایان مأموریت تنها من و یک تن دیگر باقی ماندیم و اکنون نیز،پس از گذشت ده سال از آن جریان،دیگر حافظه ام قدرت به یاد آوردن تمام حوادث را ندارد. فکر می کنم بد نیست به حادثه ای که مصادف با نزدیکی شهادت او بود اشاره کنم.

در سپاه،علاوه بر برادران،سه خواهر ایثارگر و شجاع نیز خدمت می کردند که به غیر از فعالیت در امور آموزش و پرورش و بخش جهاد سازندگی شهر بانه،قسمتی از وقت خود را صرف کمک به برادران سپاه می کردند و بازجویی و مراقبت از زندانیان زن را به عهده داشتند. متأسفانه یک روز،در اثر حادثه دلخراشی یکی از این خواهران به شدت زخمی شد و پیکر نیمه جان او توسط محمود به بیمارستان انتقال یافت. حدود یک سال از فعالیت این خواهر در شهر بانه می گذشت. اهل تهران بود و نسبت به خواهران دیگر کوشا تر. پس از گذشت چند ساعت،محمود با چهره ای برافروخته و غمگین به سپاه بازگشت و با حالتی خاص خبر شهادت آن خواهر را اعلام کرد. البته من در آن روز برای انجام مأموریتی به باختران رفته بودم اما از بچه هایی که در آن صحنه حضور داشتند شنیدم که محمود بعد از اعلام خبر اضافه کرده بود که:«بچه ها من هم دیگر عمری نخواهم داشت،شاید خواست خدا بود که عقد ما در دنیای دیگری بسته شود.»

یادم می آمد که روزی به محمود گفته بودم:«چرا ازدواج نمی کنید؟» و او در جواب گفت:«هنوز همسری را که می خواهم برای خود انتخاب کنم پیدا نکرده ام. من کسی را می خواهم که پا به پای من در تمام فراز و نشیب ها،حتی در جنگ با دشمن هم رزم من باشد و مرا در راه خدا یاری دهد.»  پس از آن حادثه بود که فهمیدم محمود،همسر آینده خود را انتخاب کرده بود،اما خواست خدا بود که محمود را در آن دنیا به خواسته هایش برساند،چرا که چند روز پس از شهادت آن خواهر،حادثه ای دلخراش به وقوع پیوست.

ساعت یازده شب بود. یکی از بچه ها دچار بیماری سختی شده بود و لازم بود که فوراً به بیمارستان رسانده شود. محمود برای این کار داوطلب شد و پس از آنکه ماشین را روشن کرد،بیمار را داخل آن گذاشت و به همراه یک نفر دیگر از بچه ها از مقر خارج شد. تا بیمارستان حدود پنج کیلومتر راه بود و برای رسیدن به آن می بایست از داخل شهر عبور می کرد.

هنوز چند دقیقه ای از رفتن آنها نگذشته بود که صدای رگبار گلوله،آرامش و سکوت شب را در هم شکست. برادران بلافاصله آماده شدند و خود را به محل حادثه رساندند. ماشین بر سر یک سه راهی متوقف شده و از سه طرف مورد حمله قرار گرفته بود. بچه ها جلو می روند و پیکر غرق به خون و سوراخ سوراخ شده محمود را از ماشین بیرون می آورند. دو نفر دیگر به شدت زخمی شده بودند و یکی از آنها بعداً این طور تعریف می کرد:«ما به طرف بیمارستان در حال حرکت بودیم که ناگهان از سه جهت به ماشین حمله شد. ما دو نفر،از همان ابتدا زخمی شده و به حالت اغماء در کف ماشین افتادیم،اما محمود به مقابله پرداخت و تا آخرین گلوله مقاومت کرد. وقتی که افراد دشمن،جسارت و شجاعت راننده ماشین را دیدند،غافل از اینکه او محمود خادمی و فرمانده سپاه است،پس از به شهادت رساندن وی،برای خاموش کردن آتش خشم و کینه خود،نزدیک ماشین آمده و با تفنگ «پ.پ.ژ» که گلوله های تخمه مرغی شکل دارد قسمتی از صورت او را نیز از بین بردند و بلافاصله از محل دور شدند.

محمود نیز این چنین به شهادت رسید. فردای آن شب،پس از انتشار این خبر،چهره شهر حالت عجیبی به خود گرفت. مردم که یکباره عزادار این فاجعه شدند و در سوگ نشستند. همان روز،بنا به تقاضای مردم،پیکر مطهر محمود،طی مراسمی با شکوه،از محل سپاه به طرف مسجد جامع تشییع شد و دوستان با او وداع گفتند.

بعد از مراسم تشییع به پایگاه برگشتم تا قدری استراحت کنم. هنوز چند دقیقه ای نگذشته بود که از سر و صدای عده ای که در مقابل پایگاه تجمع کرده بودند بیدار شدم و وقتی خود را به آنجا رساندم،تعدادی زن و کودک را دیدم که نشسته اند و با حالتی مظلومانه اشک می ریزند و برای شهید خادمی عزاداری می کنند. به یکی از برادران دژبانی گفتم:«جریان چیست؟» جواب داد که:«آیا خبر داشتی شهید خادمی هنگامی که شبها به شهر می رفت،مانند مولایش علی(ع) به خانه مستمندان و یتیمان سرکشی می کردو برای آنها غذا و لوازم زندگی و حتی اسباب بازی برای بچه ها می برد.»

 

 

کلام آخر:

این کتاب کم حجم،خیلی با صفاست. این خاطرۀ «عقد آسمانی» ش،واسه م  دل نشین بود. راحتو صافو ساده بیان شده. شخصاً هر اثری رو که صداقتو امانت داریو رعایت کرده باشه و بی اغراقو گنده گویی،واقعه رو تصویر کنه دوست می دارم و تبلیغ ش می کنم. و تو آثاری که مربوط به انقلاب و جنگ هستن عجیب وسواس دارمو از چه چه و به به های الکی و مقدس نمایی ها متنفرم…

 

موضوع: دربـارۀ یک/چند کتاب
تاريخ: دوشنبه، ۷ خرداد ، ۱۳۸۶

 

این یادداشتو که خوندم،از بس که حدیث نفس م بود،نتونستم بی خیال ش بشمو از خیرش بگذرم. شاید شما هم چیزی توش دیدینو مث من نتونستین بی اعتنا از کنارش رد بشین،شاید.

به هر حال این نوشته رو از شمارۀ۱۱۸ «همشهری جوان» نقل می کنم،نوشته ای که واسه م جواب یه سؤال بود. سؤال خوبی که چن سال بود گوشۀ ذهن م خاک می خورد…

 

عکس از: Ben Goossens

  

رسوبات کلمات

                                                                                          مسعود مقدم

 

حالا که نمایشگاه تمام شده،وقتی به این ۷-۸ کتابی که خریدم نگاه می کنم،یاد سال های پیش می افتم و کتاب هایی که خریده ام و خوانده ام. سعی می کنم موضوع و مضمون آنها را به یاد آورم و خلاصه ای از کتاب ها را با خود مرور کنم و اینکه نویسنده که بود یا حداقل اسم دقیق کتاب هایی که در طول این سال ها خوانده ام،چه بوده؟!   بعد مأیوسانه با خود فکر می کردم که کتاب خواندن چه سودی دارد؛ اگر بعد از چند ماه نتوانی حداقل خلاصه ای از یک کتاب را به یاد آوری. با این همه،چه به یاد بیاورم یا نه،همیشه دوست داشتم باور کنم که هر کتاب تأثیری روی دیدگاهم خواهد گذاشت تا اینکه در جایی جمله ای خواندم با این مضمون: به این فکر نکنید که چه تعداد کتاب خوانده اید،بلکه به کتاب هایی که نخوانده اید،بیندیشید.

به آدم های اطرافم نگاه کردم؛ کسانی که اهل کتاب و مطالعه یا حتی روزنامه خوان بودند،از بقیه جدا کردم و در یک گروه قرار دادم. با نگاهی دقیق فهمیدم که این افراد از دیدی باز،ساختار فکری منظم و پختگی بیشتری برخوردارند و در مقابل مشکلات تصمیمی می گیرند که درستی آن دیر یا زود مشخص می شود. این گروه،برداشت های شفاف و عقلانی تری نسبت به حوادث اجتماعی دارند و اصولاً منطقی تر با مسائل برخورد می کنند. اما آنها نیز نمی توانستند کتاب هایی که سال ها پیش خوانده بودند و در شکل گیری افکارشان مؤثر بوده را تمام و کمال به یاد آورند. پس فهمیدم هر کتاب یا مطلبی که خوانده می شود تأثیری در فرد به جا خواهد گذاشت و قدری از حقیقت وجود خود را در فکر و روح انسان ته نشین خواهد کرد و این زیبا ترین و جذاب ترین دلیلی بود بر اینکه کتاب خوانده ام،می خوانم و خواهم خواند.

 

 

موضوع: گزیده نثـر
تاريخ: دوشنبه، ۷ خرداد ، ۱۳۸۶

 

 

خودمم درست نمی دونم چرا از جلال این کتابو واسه این پست انتخاب کردم!!!

 سنگی بر گوری/جلال آل احمد/نشر خرّم/

چاپ اول/۱۳۸۵/۸۱صفحه/ قیمت:۹۰۰تومان

 

    

کتاب با صفحه ای شروع می شه که رو ش نوشته:

 

                   «هر آدمی ای،سنگی است بر گور پدر خویش.»

                                (فقفیقاع نبی/آیه ی اول و آخر جزو سی و یکم)

 

 

 

به اندازۀ کافی کنج کاو برانگیز هست،نه؟!  با این که این کتابو خیلی قبل ترا خوندم ولی نمی دونم چرا این پستو دارم به این کتاب ازین نویسنده اختصاص می دم. باید دلیل خاصی همیشه وجود داشته باشه؟!

این کتاب،بافت عجیب غریبی داره؛ مطمئن باشید اگه هر کس دیگه ای غیر از خود جلال،این حرفا رو دربارۀ جلال و زندگی ش می نوشتو به چاپ می رسوند،شاید این کتاب به عجیب غریب ترین رکورد چاپ تاریخ ایران دست پیدا می کرد. آخه راس ش اونایی که خوندن خوب می دونن که این کتاب یه جورایی انتحار اجتماعی یه یه آدم به حساب می آد،اونم تو جامعۀ به شدت سنتی یه ایران. آخه آدم چه جور می شه که کوس رسوایی یه خودشو می زنه،نمی دونم. اونم این ریختی! آخه کسی نیس بگه جلال،آب ت نبود؟! نون ت نبود؟! این ریختی پتۀ زندگی تو  بیرون ریختن ت چی بود؟!

 

قصه،قصۀ زندگی زناشویی یه جلال آل احمد با سیمین دانشور  و مشکل بچه دار نشدن شونه. مشکلی که حتا همین الان،تو جامعۀ امروز مونم خیلی مهم به حساب می آد،چه برسه به اون موقع…

کتاب بدون هیچ مقدمه ای،از اون جایی شروع می شه که باید شروع بشه؛ صاف می ره سر اصل مطلب:

 

ما بچه نداریم،من و سیمین؛ بسیار خوب. این یک واقعیت؛ اما آیا کار به همین جا ختم می شود؟ اصلاً همین است که آدم را کلافه می کند. یک وقت چیزی هست،بسیار خوب هست؛ اما بحث بر سر آن چیزی است که باید باشد. بروید ببینید در فلسفه،چه تومارها که از این قضیه ساخته اند؛ از حقیقت و واقعیت. دست کم این را نشان می دهند که چرا کُمیت واقعیت لنگ است؛ عین کُمیت ما. چهار ده سال است که من و زنم مرتب این سؤال را به سکوت از خودمان کرده ایم و به نگاه و گاهی با به روی خود نیاوردن. نشسته ای به کاری؛ و روزی است خوش؛ و دور،برداشته ای که هنوز کله ات کار می کند؛ و یک مرتبه احساس می کنی که خانه بدجوری خالی است و یاد گفته ی آن زن می افتی -دختر خالۀ مادرم- که نمی دانم چند سال پیش آمده بود سراغمان و از زبانش در رفت که:

– تو شهر،بچه ها،توی خانه های فسقلی نمی توانند بلولند و شما حیاط به این گندگی را خالی گذاشته اید…

 

جلال خیلی صریحه. و خیلی بی پرده،بی پروا حرف می زنه. البت اگه جلالو می شناسین،دیگه به این توضیح واضحات نیازی هس؟!

 

گرچه تکلیف مدت ها است که روشن است. توجیه علمی قضیه را که بخواهی،دیگر جای چون و چرا نمی ماند. خیلی ساده،تعداد اسپرم کمتر از حدی است که بتواند حتی یک قورباغه ی خوش زند و زا  را بارور کند. دو سه تا در هر میدان میکروسکوپی. بجای دست کم هشتاد هزار تا در هر میدان. میدان؟ بله. واقعیت هم همین است دیگر. فضایی به اندازه ی یک سر سوزن،حتی کمتر،خیلی کمتر از اینها و آن وقت یک میدان! و تازه همین میدان،دیوار هم هست و درست روبروی سر تو. می بینید که توجیه علمی قضیه بسیار ساده است و با چنین مایه دستی که نمی توان ید بیضا داشت یا کرد.

حتی برای اینکه توپ فوتبال را از دروازه ی به آن بزرگی بگذرانی،یازده تا حریف قلچماق لازم است و آن وقت،این اسپرم های مُردنی و عجول که من دیده ام…(یعنی مال دیگران جور دیگر است؟…) و من این را می دانم که توجیه علمی قضیه را همان سال دوم یا سوم ازدواجمان فهمیدم؛ ولی چه فایده؟ چون پس از آن هم من بارها به امید فرج بعد از شدّتی،سراغ آزمایشگاهها رفته ام و…

 

…این جوری شد که ما تن به قضا دادیم؛ اما من هر چه فکرش را می کنم نمی توانم بفهمم؛ یعنی می توانم. قضا و قدر و سرنوشت و همه ی این ها را با همان توجیه علمی،همه را می فهمم؛ اما تحملش ساده نیست. عین درسی که نفهمیده ای و ناچار ذهنی نشده است.

 

 

جلال تو این نوشته ش شرح بی چارگیایی که کشیده و حرفای مربوطو نامربوطی که شنیده و گوشه کنایه های مردمو اطبا و دوا و درمونای شرقیو غربیو… این قدر صریح می گه که آدم مات می مونه.

راس شو بخواین من که چن سال پیش این کتابو خوندم،وقتی می خوندم ش هی یاد اون پدرو پسری می افتادم که با الاغ شون راهی یه سفر بودنو هی مردم گیر می دادن که چرا پدر پیاده س،چرا پسر سواره س،چرا الاغ بی سواره و…!!!

بد بخت جلال!!!

البته جلال م واسه خودش ناتویی بوده ها،ولی خب فضا رو توصیف کرده دیگه. فضایی که اگه الان م بگردیم واسه مون چندان غریب نیس.

یه جاهایی هم جلال به حدیث نفس می پردازه و با خودشو وجدان ش یکی به دو می کنه،آدم خوبه و آدم بده دیگه،که حاصل این چالش ها بحثو جدل های درونی،دیالوگ هایی شده عجیب خواندنی!

 

مساله ی اصلی این است که در تمام این مدت،آدم دیگری از درون من فریاد دیگری داشته؛ یعنی از وقتی حد و حصر دیوار واقعیت کشف شد و طول و عرض میدان میکروسکوپی. شاید هم پیش از آن. و این آدم،یک مرد شرقی. با فریاد سنت و تاریخ و آرزوها و همه مطابق شرع و عرف. که پدرم بود و برادرم بود و دامادها هستند و همسایه ها و همکارهای فرهنگی و وزرا و هر کاسب و تاجر و دهاتی. حتی شاه. و همه شرعی و عرفی. و چه می گوید این مرد؟

می گوید از این زن،بچه دار نشدی،زن دیگری و جوان تر؛ و مگر می توان کسی را پیدا کرد که در این قضیه،امّایی هم بگوید؟ جز زنت؟   ولی آن مرد می گوید: پس طلاق را برای چه گذاشته اند؟ و تو که می خواهی مثل همه باشی و عادی زندگی کنی،بفرما. این گوی و این میدان. یا بنشیند و هوو داری کند. آخر الزمان که نیست و خونش هم نه از خون مادرت رنگین تر است و نه از خون خواهرهایت و نه از خون این همه زن ها که هر روز توی ستون اخبار جنایی روزنامه ها می خوانی که هوو چشمشان را در آورد؛ یا رگ هوو شان را زدند یا بچه اش را خفه کردند… و آن مرد نه تنها این ها را می گوید،بلکه به آن ها عمل هم می کند. تمبانش که دو تا شد،دو تا زن دارد و یک چهار طاقی که خرید،یکی دیگر؛ و یک شب این جا و یک شب آن جا. یک دستمال بسته برای این خانه،یکی برای آن دیگری؛ و عیناً مثل هم. عدالت پایین تنه ای. تنها عدلی که در ولایت ما سراغ می توان گرفت. آن هم گاهی. و نه همه جا؛ و راستش ادا را که بگذارم کنار و شهید نمایی را،می بینم در تمام این مدت،من بیشتر با مشکل حضور این شخص دیگر خود –یعنی این مرد شرقی- جدال داشته ام تا با مسایل دیگر. خیلی هم دقیق. دو تایی جلوی روی هم نشسته اند و مثل سگ و درویش مدام جر و منجر…

…و همین جور…یک ماه آزگار این دو شخص،جلوی روی هم نشستند و بحث کردند و کردند،ولی بی فایده…

 

 

 

قبل از کلام آخر:

اگه در مورد جلال احساس صفر کیلومتر بودن می کنین یه سری بزنین این جا،بدک نیس،واسه معرفی یه جلال چه کسی به تر از خود ش؟

 

 

کلام آخر:

علی رغم علاقۀ شخصی م به جلال و سر پر سودا ش،اکیدا ً توصیه می کنم جو گیر نشین. اگه خواستین با لحن جلال آشنا بشینو چیزی ازش بخونین،با یه کتاب دیگه ش شروع کنین؛ «خسی در میقات»ش  یا «غربزدگی»ش یا… به هر حال به نظرم «سنگی بر گوری» واسه شروع خوب نیس.

اگه از صادق چوبک و قلم ش خوش تون می آد. یا اگه (فارغ از پز و مد روشن فکرانه(!) ) نوشته های صادق هدایت تحت تأثیر تون قرار می ده و از فضای سیاه و تلخ این قبیل نوشته ها لذت می برید،حتم دارم که با لحن اجتماعی یه جلال م به خوبی ارتباط بر قرار خواهید کرد.

گرچه به نظرم اونا دورۀ خودشونو داشتنو کاملاً طبیعی یه که بین هم سنو سالای من با اون لحن نوشته ها ارتباط چندانی بر قرار نشه!

 

موضوع: دربـارۀ یک/چند کتاب
تاريخ: دوشنبه، ۷ خرداد ، ۱۳۸۶

 
 

۲۰ خرداد ۹۶

 

یه هفته پیش، یه سایت خبری فعال و پرمخاطب، متن برنامه‌ای از سری‌برنامه‌های «راز» رو منتشر کرد؛ که جز چن دقیقهٔ اول‌ش مابقی‌شو دیده بودم. از روی کنج‌کاوی شروع کردم به خوندن اون متن. واقعاً باید ویرایش می‌شد. مغلوط بود. مثلاً جایی از متن نوشته شده: «کاری کردم که اینها در انتشارات رمضان چاپ شوند که بزرگترین انتشارات آمریکاست و در انگلستان و اروپا موجود است.»

برای اون مطلب، نظری نوشتم؛ و نیز نوشتم که انتشارات رمضان نداریم؛ اون انتشاراتی که جزو بزرگ‌ترین‌های امریکاست، آمازونه؛ نه رمضان!

 

حالا بعد از یه هفته گذرم باز به اون سایت و نوشته افتاد؛ دیدم نظرمو «غیر قابل انتشار» محسوب کرده. اون غلط‌ها هم بی‌اصلاح باقی مونده.