“در جایی که میان رفتار و کردار همسران رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) نسبت به یکدیگر تعارض و تناقضی وجود داشته باشد، کدام طرف را باید قبول کرد؟



توضیح: در زندگی و رفتار و کردار همسران پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) موارد فراوانی یافت می‌شود که نسبت به یکدیگر تعارض و تناقض دارند، مانند حمایتِ ام‌حبیبه از عثمان و مخالفتِ عایشه با عثمان، حمایتِ ام‌سلمه از امیرمؤمنان(علیه‌السلام) و مخالفت و مقاتلۀ عایشه با آن حضرت، سوگواری و عزاداری ام‌سلمه و برخی دیگر از همسران رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) در شهادت امیرمؤمنان(علیه‌السلام) و اظهار خوشحالی و خرسندی عایشه و موارد متعدد دیگر.


در این‌جا، مورد خاصی را بیان می‌کنیم و تعارض دو تن از همسران معروف و صاحب‌نام پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) را در ترازوی قضاوت قرار می‌دهیم.

محمد بن ابی‌بکر از یاران مخلص و فداکار امام علی‌بن ابی‌طالب(علیه‌السلام) بود که از سوی آن حضرت به حکومت مصر منصوب شده بود و پس از چند سال حکومت در این کشور، با فتنه‌انگیزی‌های معاویه و عمرو بن عاص و مزدوران داخلی آنان، مانند معاویه‌بن خدیج روبه‌رو شد و پس از دفاع و مجاهدت‌های فراوان، به دست سپاهیان عمرو بن عاص به طرز فجیعی به شهادت رسید.

پس از شهادت این رزمندۀ بزرگ، واکنش متفاوتی از دو تن از همسران رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) مشاهده گردید، یکی از ام‌حبیبه بود که بسیار خشنود و مسرور شد و از شدت خوشحالی، گوسفندی قربانی و گوشت آن را کباب و به همسایگان و دوستان بخشید و این کار را انتقام ِ عثمان‌بن عفان از محمد بن ابی‌بکر دانست.

دیگری از خود عایشه، خواهر محمد بن ابی‌بکر بود که نه تنها از هدیۀ ام‌حبیبه تناول نکرد، بلکه خوردنِ کباب را تا آخر عمر بر خود تحریم نمود. وی در شهادت محمد بن ابی‌بکر بسیار متأثر و ناراحت شد و بر قاتلان و کشندگان وی از جمله معاویه‌بن ابی‌سفیان لعنت فرستاد.


پرسش ما از برادران اهل سنت این است که در این مورد، ترجیح با کدام‌یک از این دو بانوست و رفتار و کردار کدامشان را باید اخذ و دیگری را طرد کرد؟

آیا واقعاً این دو، طبق وظیفۀ شرعی و بر اساس حق و حقیقت و درک شخصی خویش از واقعیت، چنین رفتاری بروز دادند، یا صرفاً رفتار آنان جنبۀ شخصی و عاطفی داشته و حس نَسَبی و طایفه‌گری بر آنان غلبه پیدا کرده است؟ ایا امکان ندارد بقیۀ واکنش‌ها، رفتارها و کردارهایشان نیز سطحی و عاطفی بوده و از واقعیت و حقیقت به دور باشد؟”




[نقش همسران رسول خدا(صلی‌الله علیه و آله) در حکومت امیر مؤمنان(علیه‌السلام)، سیدتقی واردی، انتشارات بوستان کتاب،صص۲۴۰-۲۴۱]