“باید توجه داشت که رقابت شام و عراق در اصل به زمان ساسانیان بازمی‌گشت. اعراب این دو منطقه، هر کدام به طرفداری از یکی از دو قدرت بزرگ آن زمان، یعنی رومیان و ساسانیان، بارها با یکدیگر درگیر شده بودند.

البته اکنون [در زمان خلافت امیرالمؤمنین] مهاجران تازه‌ای به این منطقه آمده و انگیزه‌ها متفاوت با گذشته بود، اما زمینه‌های کهن نمی‌توانست بی‌تأثیر باشد. تسلیم شدن شام، بدان معنا بود که شامیان در برابر عراق تسلیم شده‌اند؛ چنان که به عکس.


… این تقابل امر ساده‌ای نبود و از آغاز روشن بود که روزهای سختی در انتظار عراقی‌ها و شامی‌ها است. زمانی در بحبوحۀ صفین، عمرو بن عاص به ابن‌عباس نوشت: وضع بسیار بحرانی شده و بدانید که: «انّ الشام لاتملک الّا بهلاک العراق، و انّ العراق لا تملک الّا بهلاک الشام.» شرحبیل‌بن سمط نیز به فرستادۀ امام به شام، اعتراض کرد که تو آمده‌ای تا شام را به عراق ملحق سازی!»




[ تاریخ و سیرۀ سیاسی امیرمؤمنان علی‌بن ابی‌طالب (علیه‌السلام)، رسول جعفریان، دلیل ما، ص۷۰]