دکتر محمدجواد لاریجانی:


«شوروی مرتکب دو خطای بزرگ شد؛ حمله به افغانستان و تجهیز عراق طی دوره جنگ تحمیلی با ایران. شوروی کاملاً با سخاوت تسلیحات عراق را تأمین می‌کرد.امام با وجود تمامی این مسائل،استراتژی روابط با مسکو پس از سقوط مارکسیسم را طراحی کردند و تأکید داشتند که ما حاضریم روابط را از صفر بسازیم.

البته خاطره‌ای نیز از طرز برخورد امام با این خطاهای شوروی دارم. وقتی روس‌ها به افغانستان حمله کردند، امام سفیر شوروی در تهران را خواستند و گفتند چرا حمله کردید، شما در آنجا شکست می‌خورید و با خفت بیرون می‌روید. سفیر شوروی در کتابی که سال‌ها بعد نوشت، به این دیدار اشاره کرده و گفته که خیلی عصبانی شده بود، سابقه نداشت کسی با کشور با ابهتی مثل اتحاد جماهیر شوروی اینگونه حرف بزند.


این دیدار گذشت و آثار شکست در میان روس‌ها نمایان شد. سپاه گزارشی به امام داد مبنی بر این‌که شوروی به عراق برای هدف قرار دادن تهران اسلحه داده است. در آن زمان گرومیکو که ٣٠ سال وزیر خارجه بود، شده بود رئیس جمهور شوروی. من در سفر به مسکو با گرومیکو دیدار کردم. تا نشستیم او شروع کرد به نصیحت کردن که جنگ با عراق را تمام کنید و ما هم در پاسخ گفتیم شما چرا به افغانستان حمله کردید؟ گفت تو سن نوه من هستی، من را نصیحت می‌کنی؟  گفت با هم روراست صحبت کنیم، ما در افغانستان شکست خوردیم، شما به مجاهدین کمک کردید، آنها هم ما را می‌کشند، ما هم به عراقی‌ها کمک کردیم. اگر به ما کمک کنید خروج آبرومندانه‌ای از افغانستان داشته باشیم، ما هم در قضیه عراق به شما کمک می‌کنیم. تقاضای گرومیکو این بود که حکومت کمونیستی افغانستان را به رسمیت بشناسیم؛ امام در جلسه رؤسای ٣ قوه در منزل حاج احمد آقا فرموده بودند در کاری که به نفع مردم افغانستان نباشد، وارد نشوید، بر همین اساس این پیشنهاد روس‌ها را نپذیرفتیم.»



(+ ویژه‌نامۀ «رمز عبور ۴» روزنامۀ ایران، شهریور ١٣٨٩، ص٧٧)