«باید بگویم از اوایل مایۀ اطلاعات و فهم سیاسی من صدی هشتادش از میرزا ملکم خان بود. از همهجا کتابهای او را پیدا کرده میخواندم. در مسیر زندگی سیاسی من تأثیر عمدهای کرد.»(١)
«اینجانب در تحریص و تشویق به اخذ تمدن مغربی در ایران پیشقدم بودهام و چنان که اغلب میدانند، اولین نارنجک تسلیم به تمدن فرنگی را چهل سال قبل بیپروا انداختم، که با مقتضیات و اوضاع آن زمان شاید تندروی شمرده میشد.»(٢)
پینوشتها:
١- زندگی طوفانی، زندگینامۀ سیدحسن تقیزاده، انتشارات علمی، ١٣٧٢
٢- مجلۀ یغما، سال ١٣٣٩،شمارۀ ٩، ص ۴١٩





































