“… و در ماه ربیع‌الاخر سنۀ ۲۴۱ احمد بن حنبل وفات کرد و در بغداد در باب حرب مدفون گشت، و چون جنازۀ او را حرکت دادند جماعت بسیاری از دوست و دشمن در جنازۀ او جمع شده بودند، و در تشییع او امر عجیبی واقع شد، چه جماعتی از آن مردم که دشمن احمد بودند و یکی از ایشان پیوسته ندا می‌کرد مردم را که: ایهاالناس، لعن کنید این کس را که به ضد احکام شریف حکم می‌داد، و جماعتی دیگر که در محبتِ او غالی بودند کسی را گماشته بودند که به صوت بلند در پیش جنازۀ او این شعر را می‌خواند:

و أظلمت الدّنیا لفقد محمد[بن ادریس شافعی]

و أظلمت الدّنیا لفقد ابن حنبل


و احمد بن حنبل یکی از ائمۀ اربعۀ اهل سنت است، و نسبش به ذی‌الثّدیه رئیس خوارج منتهی می‌شود و لهذا به شهرت پیوسته انحراف او، و ابن حنبل از خواص اصحاب شافعی است، و صاحب کتاب مُسند است…

و احمد بن حنبل تجویز می‌کرد لعن یزید را، و قائل بود به عدم خلق قرآن و لهذا در ایام خلفاء[عباسی] محنتِ او بسیار بود از حبس و ضرب تازیانه و غیره.”




[تتمه‌المنتهی، شیخ عباس قمی، انتشارات دلیل ما، صص۳۹۴-۳۹۵ (۲۵۳۲-۲۵۳۳)]