“… دیدگاه مهندس بازرگان به اسلام، غرب‌زده است و تفکر او و سایر صاحب‌نظران نهضت آزادی ریشه در فرهنگ و تفکر غرب دارد. سخنان وی در تبیین مبانی و اصول اسلام، به‌گونه‌ای است که بازتاب آن در غرب و میان تحصیل‌کرده‌های غربی منفی نباشد. وی حتی اصول عقیدتی اسلام را به‌گونه‌ای که پسند غرب و غربی‌ها باشد، تفسیر و تأویل می‌کند.

مهم‌ترین اثر عقیدتی بازرگان «راه طی‌شده» است. در این کتاب می‌کوشد که بگوید غربی‌ها با علم و آگاهی همان راه انبیا را طی کرده‌اند. شهید آیت‌الله مطهری این نظریه را به‌طور مختصر در کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» نقد کرده است.

شهید آیت‌الله مطهری و علمای دیگر چندان مایل به نقد مواضع بازرگان نبودند، زیرا نمی‌خواستند در سلطه‌ی رژیم ضد مذهب شاه، این گونه روشنفکران مذهبی را تضعیف کنند، اما گهگاه در کتب خود به صورت اجمالی بعضی از دیدگاه‌های بازرگان را نقد نموده‌اند.”

 


[بررسی تحلیلی نهضت آزادی ایران، دکتر اسدالله بادام‌چیام،  انتشارات اندیشه ناب، صص۶۵-۶۶]