حزب کومله و دموکرات در کردستان به دنبال چه اهدافی و به کجا وابسته بودند؟ آیا هیئت حسن نیتی که از طرف دولت اعزام شده بود، موافقت حضرت امام (ره) را کسب کرده بود؟ چون امام بعداً اظهار ناراحتی کردند و گفتند این‌ها بدون نظر و مشورت من رفته‌اند.


حادثۀ کردستان یک هفته بعد از پیروزی انقلاب در مهاباد شروع شد و تا سال ۱۳۷۴ هم ادامه داشت. حزب دموکرات کردستان از فرصت فقدان دولت مرکزی در ابتدای انقلاب استفاده کرد و با حمله به پادگان تیپ ارتش در مهاباد، توپ‌های ۱۰۵م.م را به کوه‌های اطراف بردند و مراکز دولتی را هدف قرار دادند. مخالفان انقلاب نیز از سراسر ایران به کردستان می‌رفتند و عضو این احزاب می‌شدند و به واسطۀ اسلحه و مهماتی که از پادگان‌ها غارت کرده بودند، به حزب بعث عراق می‌پیوستند.


شورش کردستان این گونه شروع شد، لذا شهید احمد کاظمی به همراه چند تیپ سپاه به آنجا رفت و آنجا را آرام کرد، به طوری که وقتی انتخابات مجلس برگزار شد، حتی روستایی‌های کرد نیز در آن شرکت کردند که باشکوه‌ترین انتخابات تا آن زمان بود و چند سال طول کشید تا شهید احمد کاظمی توانست امنیت را به کردستان برگرداند.

بنابراین حادثۀ کردستان، حادثۀ مهمی است که قبل از جنگ شروع شد و تا بعد از جنگ هم ادامه داشت و در طی این پانزده سال در حدود سی، چهل هزار نفر شهید و زخمی دادیم.


اما در مورد هیئت حسن نیت باید گفت که چون شورای امنیت کشور در اختیار مهندس بازرگان بود و تفکر آن‌ها نیز این بود که حزب دموکرات یک گروه انقلابی و خودی هستند که اکنون چون ناراحت و عصبانی‌اند، چند شهر را گرفته‌اند؛ لذا گروهی را برای مذاکره با آن‌ها فرستادند.


اگرچه زمانی این حزب علیه شاه می‌جنگید اما اولین شورش علیه انقلاب را آن‌ها رقم زدند. حزب دموکرات حتی در زمان شاه نیز قیام مسلحانه نکرده بود. در جنگ جهانی دوم که شوروی کشور را اشغال و یک حکومت دموکراتیک در آذربایجان درست کرده بود، در آن زمان حزب دموکرات با آن‌ها همراهی کرد. زمانی که شوروی عقب‌نشینی کرد، حزب دموکرات هیچ‌‎گاه علیه شاه دست به سلاح نبرد، اما علیه انقلاب اسلحه به دست گرفت.

لذا این‌ها نمی‌توانستند خودی باشند و مذاکره با چنین گروهی معلوم بود که از موضع ضعف خواهد بود و آن‌ها به جای همراهی و دادن پاسخ مثبت، مذاکره را حمل بر ضعف دولت مرکزی می‌دانستند و اوضاع بدتر می‌شد که همین گونه نیز شد. نتیجۀ مذاکرات هیئت حسن نیت این شد که آن‌ها دل و جرئت بیشتری پیدا کردند و ما با تلفات سنگین‌تری توانستیم سنندج و سایر شهرها را آزاد کنیم.


آن‌ها در این رابطه با حضرت امام (ره) مشورت نکرده بودند، چون احساس می‌کردند شورای امنیت در اختیار آن‌هاست و در این سطح می‌توانند تصمیم بگیرند. در حالی که این بحث را باید با نظر امام هماهنگ می‌کردند. داریوش فروهر رئیس این هیئت بود و چند نفر دیگر از دولت بازرگان نیز او را همراهی کردند.”



[جنگ به روایت فرمانده: درس‌گفتارهای جنگ، دکتر محسن رضایی میرقائد، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، صص۵۲-۵۴]




هم‌چون‌این:

جمهوری اسلامی و حزب دموکرات کردستان (۱)