“در طول مدتی که موازنۀ قوا به وجود آمده بود، حضرت امام از یک طرف خطاب به مردم ایران می‌فرمودند: «اگر جنگ بیست سال هم طول بکشد ما ایستاده‌ایم» و از طرفی دیگر هم می‌فرمودند: «اگر می‌خواهند بیایند و مذاکره کنند، بیایند ما حرفی نداریم».

لیکن امام برای صلح چند شرط گذاشتند:

۱- بازگشت ارتش عراق و نیروهای اشغالگر به مرزهای بین‌المللی

۲- پرداخت غرامت و خسارت جنگ

۳- معرفی و تنبیه متجاوز به دلیل تضمین برای حمله نکردن دوباره

۴- بازگشت پناهندگان


امام(ره) فرمودند ما خواسته‌هایمان این چند مورد است، شما بیایید و خواسته‌های ما را انجام بدهید ما جنگ را پایان می‌دهیم. بنابراین این نکته را فراموش نکنید که آغاز و پایان جنگ با هم مطرح بوده و این طور نیست که پایان جنگ بعد از آزادسازی خرمشهر مطرح شده باشد.


از همان روزهای آغازین هر دو کشور می‌گفتند بیاییم جنگ را پایان بدهیم، ولی عراق می‌گفت اکنون این همه شهر دست ماست و شما بیایید و یک امتیازی به ما بدهید، مثلاً اروندرود را به ما بدهید و قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر را نادیده بگیرید و تعدادی خواسته‌های دیگر را مطرح می‌کردند، لیکن حرف ایران این بود که شما باید به مرزهای بین‌المللی برگردید، متجاوز را تنبیه کنید و خسارت ما را بپردازید.

بنابراین بحث پایان جنگ و مذاکرات صلح از همان اول مطرح بوده و ایران هیچ‌گاه و در هیچ مقطعی با مذاکرات صلح مخالفت نکرده است.”




[جنگ به روایت فرمانده: درس‌گفتارهای جنگ، دکتر محسن رضایی میرقائد، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، صص۷۰-۷۱]