“پس از جدا شدن هرات از ایران، انگلیسیها به خاک سیستان طمع کردند و برای دریافت امتیاز ارضی، دولت ایران را تحت فشار قرار دادند. آنها برای رسیدن به مقصود خود در سیستان و نیز تسهیل خبررسانی از هند به لندن، ابتدا امتیاز احداث خطوط تلگرافی را از میرزا آقاخان نوری اخذ کردند و جاسوسان خود را در میان کارگران خطوط تلگراف و روسای تلگرافخانه به ایران اعزام نمودند.
در سال 1288 ق. / 1871 م. حاکم افغانستان به تحریک انگلیسیها مدعی حاکمیت سیستان شد و به ایران اعلام جنگ داد. انگلیسیها که خود در شعلهور شدن اختلاف دست داشتند، به عنوان حکم وارد صحنه شدند و گلد اسمیت، رئیس خطوط تلگرافی انگلیس در ایران را نمایندۀ خود معرفی کردند.
در سال 1289 ق. / 1872 م. گلد اسمیت به تقسیم سیستان رای داد و به این ترتیب سیستان، سرزمین باستانی ایران که 18140 کیلومتر مربع وسعت داشت، به دو قسمت 10767 کیلومتر مربعی متعلق به افغانستان و 7373 کیلومتر مربعی متعلق به ایران تقسیم شد.
ناصرالدین شاه که از پذیرفتن این رای خودداری میکرد، در سفر اول خود به فرنگ که توسط سپهسالار تدارک دیده شده بود، مجبور به پذیرفتن آن شد. بدین ترتیب، مرزهای شمالی ما توسط روسها و مرزهای شرقی ایران به وسیلۀ انگلیسیها تجزیه گردید.”
[تاریخ معاصر ایران، دکتر موسی نجفی، دکتر موسی فقیه حقانی، نشر آرما، صص80-81]
از هماین کتاب:
(+) عهدنامۀ فین کناشتاین
(+) قزلباش
